Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığınca hayata geçirilen Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) Programı, gençlere stajdan birinci işe girişe, mesleksel eğitimden üniversite hayatına, özel kesimden toplumsal ahenk programlarına kadar geniş bir alanda dayanak sunuyor.
Gençlerin staj imkanıyla mesleksel deneyim kazanmasını, iş ömrünü tanımasını, istihdama kolay iştirakini ve iş gücü piyasasında kalıcı olmasını amaçlayan GÜÇ Programı’nın tanıtımı, 6 Ocak’ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iştirakiyle yapıldı.
“Staj Destek”, “Geleceğim Meslekte”, “NEET İşgücü Uyum”, “İşe Birinci Adım” ve “İŞKUR Gençlik” olmak üzere 5 ana programın çatısı olan GÜÇ Programı ile gençlerin erken yaşta iş tecrübesi kazanmaları, maharetlerinin iş gücü piyasasının gereksinimleriyle uyumlu hale getirilmesi ve nitelikli istihdama yönelmeleri amaçlanıyor.
Toplam 445,1 milyar lirayı aşan kaynağa sahip GÜÇ Programı ile yaklaşık 3 milyon gencin iş gücü piyasasına kazandırılması hedefleniyor.
Program kapsamında 750 bin meslek lisesi öğrencisinin teğe bir takip edilmesi, 2026-2028 Orta Vadeli Program’da hedeflenen yüzde 7,8 işsizlik oranının altına inilmesi ve OECD ortalaması yüzde 11,5 olan genç işsizlik oranının Türkiye’de daha düşük düzeylere çekilmesi öngörülüyor.
– Merak edilen sorular ve yanıtları
AA muhabiri, GÜÇ Programı’na dair merak edilenleri 5 soruda derledi:
1- Staj konusunda hangi adımlar atılacak ve imkanlar sağlanacak?
Staj takviyesi kapsamında lise ve üniversite öğrencileri için staj imkanları tek çatı altında toplanıyor. İŞKUR’un yürüttüğü Staj Portalı ile Ulusal Staj Programı’nın entegre edilmesi sayesinde, öğrencilerin stajlara erişimi kolaylaşıyor, kamu ve özel kesim patronlarının stajyer kontenjanları daha aktif biçimde takip ediliyor.
Gelecek 3 yılda 800 bin öğrenciye staj imkanı sağlanması, staj devirlerinde fiyat ve sigorta primlerine yönelik dayanaklarla gençlerin iş hayatına daha güçlü bir başlangıç yapmaları hedefleniyor. 2022 yılından bu yana staj takviyesi için 80 milyar lira ödeme yapılmış olması, bu alandaki kamu takviyesinin ölçeğini ortaya koyuyor. Gelecek periyot için ayrılan ek 26,2 milyar lira kaynakla staj kapasitesinin daha da artırılması amaçlanıyor.
2- Öğrencilerin patronlarla buluşması için neler yapılacak?
Meslek lisesi ve meslek yüksekokulu son sınıf öğrencilerine yönelik “Geleceğim Meslekte” Programı ile gençler şimdi öğrenciyken, patronlarla bir ortaya gelecek. Program kapsamında, öğrenciler teğe bir meslek danışmanlığı hizmetleriyle desteklenecek, imalat kesimi başta olmak üzere iş gücü gereksiniminin ağır olduğu alanlara yönlendirilecek.
Ayrıca, meslek liseleri ve meslek yüksekokulları son sınıf öğrencilerine özel meslek fuarları ve toplu iş görüşmeleri düzenlenerek gençlerin direkt patronlarla temas kurması sağlanacak. Program kapsamında 3 yılda 750 bin gence ferdî meslek takviyesi verilmesi, bu sayede iş arama mühletinin kısaltılması ve mezuniyet sonrası alan dışı istihdamın azaltılması amaçlanıyor.
3- Eğitimde ve istihdamda yer almayan gençlere neler sunulacak?
Ne eğitimde ne de istihdamda yer alan gençlere yönelik NEET İşgücü Ahenk Programı (NİUP) ile 3 yılda 450 bin gencin yine üretim sürecine kazandırılması hedefleniyor. Yarı vakitli ve esnek bir çalışma modeli sunan program, gençlerin temel hünerler kazanmasını ve çalışma hayatına adım adım ahenk sağlamasını amaçlıyor.
Program kapsamında gençler, kamu kurumlarıyla işbirliği içinde toplumsal hizmetler, bakım-onarım ve yeşil dönüşüm üzere alanlarda uygulamalı misyonlar üstleniyor, günlük harçlık ve kısa vadeli sigorta dayanağıyla süreç boyunca destekleniyor. Bu program için 107,3 milyar lira kaynak ayrılması öngörülüyor. NİUP, toplumsal dışlanma riski taşıyan gençlerin hem ekonomik hem de toplumsal hayata tekrar iştirakini güçlendiren kıymetli bir ahenk modeli olarak öne çıkıyor.
4- Gençlerin birinci işleriyle buluşması için nasıl bir dayanak sağlanacak?
İlk kere iş hayatına atılacak 18-25 yaş ortası gençler için “İşe Birinci Adım” Programı kapsamında fiyat ve sigorta primi takviyesi sağlanacak. Program çerçevesinde, gençlerin birinci işe girişlerinde net minimum fiyata karşılık gelen fiyat ve sigorta primleri, 6 aya kadar İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanacak.
Bu takviyeyle genç istihdamının önündeki mali mahzurların azaltılması ve özel dalın nitelikli genç iş gücüne daha kolay erişmesi hedefleniyor. Üç yılda 750 bin gencin yararlanması planlanan program doğrultusunda toplam 215,8 milyar liralık kaynakla özel bölümle güçlü bir işbirliği kurulacak.
5- Üniversite öğrencilerinin iş tecrübesi kazanması için neler yapılacak?
Üniversite öğrencilerine yönelik İŞKUR Gençlik Programı ile 2028 yılı sonuna kadar 1 milyon öğrenciye ulaşılması hedefleniyor. Öğrenciler, ders dışı vakitlerde haftada 1 ila 3 gün esnek çalışma modeliyle sürdürülebilir yerleşke faaliyetlerinden dijital dönüşüme, toplumsal ve kültürel çalışmalardan girişimciliğe kadar yaklaşık 30 farklı alanda tecrübe kazanabilecek.
Program kapsamında öğrenciler gelir elde ederken tıpkı vakitte iş disiplini ve mesleksel tecrübe kazanacak. Bilhassa genç bayan işsizliğinin yüksek seyrettiği bir periyotta, kapsayıcı yapısıyla öne çıkan program için 95,8 milyar lira kaynak ayrıldı.