Ankara’da doğuştan görme engelli Dr. Fatih Ümit Çetin (36), 1 yıldır Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın danışmanlığını yürütüyor. Engellilerin istihdam, eğitim ve toplumsal hayata iştirakini artırmaya yönelik çalışmalar yürüten Çetin, “Görme engelli bir birey olarak kırılgan bir kümenin parçasıyım ve bu kümenin yaşadıklarını yakından biliyorum” dedi.
Fatih Ümit Çetin, Antalya’nın Konyaaltı ilçesinde yüzde 90 görme pürüzüyle dünyaya geldi. 12 yıllık mecburî eğitimini doğduğu ilçede tamamlayan Çetin, 2008 yılında Yükseköğretim Kurumları İmtihanı’nda Türkiye 23’üncüsü olarak üniversite tahsiline başladı. Fatih Ümit Çetin, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği İktisat ve Teknoloji Üniversitesi’nde (TOBB ETÜ) lisans eğitimini 1’incilikle tamamladı. Memleketler arası ilgiler alanındaki yüksek lisans eğitimini de Koç Üniversitesi’nde yeniden 1’incilikle bitiren Çetin, doktorasını ise siyaset teorisi ve mukayeseli siyaset alanlarında The University of Massachusetts’te yaptı. Fatih Ümit Çetin, Amerika’daki akademik çalışmalarının akabinde 1 yıl evvel Türkiye’ye döndü. Dr. Çetin, ülkesine döndükten sonra Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın danışmanı olarak vazife yapmaya başladı. Çetin, bilhassa engelli istihdam modelinin geliştirilmesi, engellilerin eğitim, gündelik hayat, konut tertibi ve ekonomik hayata daha kapsayıcı ve erişilebilir halde iştiraklerini sağlamak üzerine çalışmalar yürütüyor. Ayrıyeten Aile Enstitüsü’nün çalışmaları, Bayana Yönelik Şiddetle Gayret Hareket Planı’nın hazırlanmasında rol alan Çetin, çocuklarda dijital medya bağımlılığı ve suça sürüklenen çocuklar olgusunun nedenleriyle ilgili de araştırmalara yapıyor.
BAKAN GÖKTAŞ: FATİH HEPİMİZ İÇİN GURUR KAYNAĞI
‘7-10 Ocak Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası’nda Fatih Ümit Çetin’le ilgili sanal medya hesabından açıklama yapan Bakan Göktaş, “Dr. Fatih Ümit Çetin, görme engelli bireylerin eğitimde, akademide ve hayatın her alanında ne kadar güçlü biçimde var olabildiğini gösteren en hoş örneklerden biri. Türkiye 23’üncüsü olarak girdiği TOBB ETÜ’de lisans eğitimini birincilikle tamamlayan Fatih, yüksek lisans eğitimini de Koç Üniversitesi’nde tekrar birincilikle tamamladı. Doktorasını ise The University of Massachusetts’te yapan Fatih’in Amerika’da verdiği dersler ve akademik çalışmaları hepimiz için gurur kaynağı. Bugün ise sahip olduğu bilgi birikimini danışmanım olarak bir seneyi aşkın bir müddettir Bakanlığımızın toplumsal siyasetlerine yansıtarak çalışmalarımıza katkı sunuyor. Özverili çalışmaları için kendisine teşekkür ediyor, muvaffakiyetlerinin artarak devam etmesini diliyorum. Bu vesileyle Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası’nı tekrar kutluyorum” tabirlerini kullandı.
‘SOSYAL SİYASETLER GELİŞTİRMEK GAYESİYLE DAVET EDİLDİM’
DHA’ya konuşan Dr. Çetin, ABD’deki eğitimini geçen yıl tamamladığını ve Türkiye’ye döndüğünde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın davetiyle danışmanı olarak çalışmaya başladığını tabir ederek, “Bu davet benim için bir misyondan çok çok kıymetli bir sorumluluktu. Akademik birikimim, yurt dışı ömür deneyimim ve ben de kırılgan kümelerin bir modülü olduğum için hem içeriden hem de akademik çalışmalarımdan gelen bir bilgim vardı. Akademik çalışmalarımda, farklı toplumların dezavantajlı kümeleri nasıl görünür ya da görünmez kıldığını, nasıl dışladığını ya da kapsadığını inceledim. Bu birikimlerimi sürdürülebilir, kapsayıcı, insan onuruna ve adalet temelinde tasarlanmış toplumsal siyasetler geliştirmek maksadıyla kullanmam için davet edildim ve son bir yıldır Bakanlık bünyesinde hizmet veriyorum. Benim ablam da doğuştan görme engelliydi. O, pek çok meseleyle benden evvel karşılaştı ve ben onun geliştirdiği tahlil yollarını takip ederek ilerledim. 2004 yılında ablam Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni 1’incilikle bitirdi. Hakim olmak istiyordu fakat o periyottaki mevzuat buna müsaade vermiyordu. Bu durum hem onun hem de ailemiz için önemli bir hayal kırıklığı oldu ve benim için değerli bir farkındalık anıydı. O vakte kadar zorlukların çalışarak ve başarılı olarak aşılabileceğine inanıyordum. Bu olay, sistemsel pürüzlerin ferdi eforla her vakit aşılamadığını görmemi sağladı” diye konuştu.
‘ENGELLİLERE YAKLAŞIM, EŞİT YURTTAŞLIK TEMELİNDE OLMALI’
Amerika’daki doktora sürecine de değinen Dr. Fatih Ümit Çetin, “Oradaki üniversite benim için proaktif adımlar attı. Bağımsız hareket uzmanı görevlendirildi, ders verme sürecinde hangi ek imkanlara muhtaçlık duyduğum soruldu ve kurumsal olarak takviye sağlandı. Bu dayanaklar sayesinde ders verdim ve doktora sürecim sonunda en yeterli ders veren akademisyenler ortasında gösterildim. Toplumda görme engelli bireylere yönelik yaygın bir çocuksulaştırma ve daima yardıma muhtaç görme eğilimi var. Günlük hayatta restoranda ya da bankada direkt bana değil yanımdaki şahsa hitap edilmesi bunun bir yansıması. Bu ön yargıların aşılabilmesi için engelli bireylerin akademide, medyada, bürokraside, siyasette ve özel bölümde faal roller üstlenebilmesine imkan tanınması gerekiyor. Engelli bireyler de kusur yapabilir, başarısız olabilir lakin birebir vakitte başarılı da olabilir ve katkı sunabilir. Yaklaşımın merhamet temelli değil, eşit yurttaşlık ve güçlü kurumsal altyapı temelinde olması gerektiğine inanıyorum” dedi.
‘BENİM KİTAPLARIMI ANNEM-BABAM OKUDU’
Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı’nda danışman olmanın kendisi için büyük bir onur ve memnunluk kaynağı olduğunu tabir eden Dr. Çetin, “Görme engelli bir birey olarak kırılgan bir kümenin parçasıyım ve bu kümenin yaşadıklarını yakından biliyorum. Sayın Bakanımızın sosyal medyada yaptığı paylaşım benim için sürpriz oldu ve çok gurur vericiydi. Bu, benden gelen bir talep değildi. Lakin Sayın Bakanımızın hem kişisel hem de profesyonel takviyesini her vakit hissettim. Çalışmalarıma ve fikirlerime bedel verdiğini bilmek beni çok memnun ediyor. Ben, engelli bir çocuk sahibi olmanın nasıl bir his olduğunu bilmiyorum ancak ailemin bu süreçte gösterdiği fedakarlıkları çok uygun biliyorum. Ailem alt-orta gelir grubundaydı ve büyük fedakarlıklarla eğitimimizi her şeyin önünde tuttu. Annem de babam da ilkokul mezunu olmasına karşın bizim kitaplarımızı okudular, bizimle yakından ilgilendiler ve eğitimin pürüzleri aşmanın en değerli yolu olduğuna bizi inandırdılar. Bu mevzuda çok fedakarlardı. Benim ablam üniversite okurken, babam günde iki üç sayfa kitabı kasete kaydedip ablama gönderiyordu. Benim akademik kitaplarımı yeniden birçok vakit babam ya da annem okudu. Bu nedenle ailelerin daha şuurlu ve proaktif olması gerektiğine inanıyorum. Engellilik, yetersizlik üzerinden tanımlanmamalı; duyusal sonluluklar, farklı yeteneklerle telafi edilebilir. Görme engelli bireyler güçlü hafızaya, sözel yeteneklere yahut soyut düşünme hünerlerine sahip olabilir. Değerli olan, engelli bireyleri yardıma muhtaç değil; karar alabilen, üretebilen ve başarılı olabilen bireyler olarak konumlandırabilmektir. Bu yaklaşım hem vatandaşlar hem siyaset yapıcılar hem patronlar hem de akademisyenler için geçerlidir” tabirlerini kullandı.