Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Coğrafik Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü, Türkiye’nin biyoçeşitliliğini ve klâsik tıp birikimini müdafaa altına alan dev bir dijital arşive imza attı. Yapılan çalışmalarla, hem geçmişin “Darüşşifaları” hem de tabiatın eczanesi sayılan “Tıbbi Bitkiler” interaktif birer model haline getirildi.
Dijital Dönüşümde “Etnobotanik” Dönemi
Sistemin en dikkat cazibeli özelliği, yalnızca bitki isimlerini listelemekle kalmayıp, bu bitkilerin hangi bölgede yetiştiği, halk ortasında hangi rahatsızlıklara karşı kullanıldığı ve yanlışsız hazırlama usulleri üzere kritik bilgileri bilimsel bir tabanda sunması. Proje kapsamında 81 ilin tamamı taranarak, her kentten en karakteristik iki bitki çeşidi seçildi ve toplam 162 tıp ayrıntılıca arşivlendi.
Türkiye’nin Üç Büyük Şifa Rotası Belirlendi
Yapılan mekansal tahliller, Türkiye’nin tıbbi bitki zenginliğinin üç ana sınır üzerinde kümelendiğini ortaya koydu. Bu rotalar, gelecekte “sağlık turizmi” ve “etnobotanik turlar” için temel oluşturacak:
- Akdeniz Aromatik Koridoru: Defne ve kekik yüklü şifa çizgisi.
- Karadeniz Fitoterapi Hattı: Ihlamur ve orman altı bitkilerinin hakim olduğu şifa yolu.
- İç Anadolu-Ege Geçiş Nesli: Adaçayı ve kekiğin kültürel kümelenmesi.
23 Tarihi Darüşşifa 3D Modellerle Tanıtılacak
Sistem yalnızca bitkilerle hudutlu değil. Selçuklu ve Osmanlı devirlerinden miras kalan 23 tarihi darüşşifa, mimari yapılarından tarihî fonksiyonlarına kadar dijital ortamda modellendi. Bu sayede kullanıcılar, Anadolu’daki klasik tıp eğitiminin ve tedavi metotlarının tarihi seyahatine sanal ortamda tanıklık edebilecek.
Uzmanından İhtar: Gerçek Bilgiye Erişim
Resmi kaynaklar, internet ortamında tıbbi bitkilerle ilgili yayılan “bilgi kirliliğinin” önüne geçmek için bu sistemin bir referans noktası olacağını vurguluyor. Bakanlık bünyesinde hazırlanan aplikasyon ve web sitesinin, bitkilerin Latince isimlerinden kullanım dozajlarına kadar akademik bir süzgeçten geçmiş bilgileri sunması hedefleniyor.