AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve fahiş site aidatlarına yönelik düzenlemeleri de içeren Tapu Kanunu ile Birtakım Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Kararında Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Kurulunda kabul edildi.
Teklif ile Tapu Kanunu’nda değişiklik yapılıyor. Buna göre, Sermaye Piyasası Kurulu ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yetkilendirilen değerleme kuruluşlarınca, konut finansmanı ve sermaye piyasası mevzuatı yeterince düzenlenen değerleme raporunun, düzenlettiren kamu kurum ve kuruluşları, bankalar ve öbür finans kuruluşlarınca raporun düzenlendiği tarihte Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne elektronik ortamda ve bedelsiz olarak gönderilmesi mecburî olacak.
Verilerin elektronik ortamda gönderilmesine ait adap ve asıllar, ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce belirlenecek.
Damga Vergisi Kanun’unda eklenen kararla, Toplu Konut Yönetimi Başkanlığınca kelam konusu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 31 Aralık 2027’ye kadar (bu tarih dahil), daha evvel ihale ilanı verilmiş olmakla birlikte son teklif verme tarihi geçmemiş olanlar dahil olmak üzere toplumsal konut ve konut ile birlikte ihaleye çıkılan imal işlerine ait ihalelerde, alınan ihale kararları ve Başkanlık ile işi yüklenenler ortasında düzenlenen mukaveleler damga vergisinden istisna olacak. Bu süreyi 3 yıla kadar uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
– Yetki kat malikleri konseyine veriliyor
Teklifle, Kat Mülkiyeti Kanunu’nun, yöneticinin misyonlarını düzenleyen kararında değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, yöneticiler, ana gayrimenkulün genel idare işleriyle korunma, tamirat, paklık üzere bakım işleri ve asansör ve kalorifer, sıcak ve soğuk hava işletmesi ve sigorta için idare planında gösterilen vakitte, şayet bu türlü bir vakit gösterilmemişse, her takvim yılının birinci ayı içinde, kat maliklerinden işletme projesi onaylanıncaya kadar avansın toplanmasından sorumlu olacak.
Düzenlemeyle yöneticinin toplayacağı avans ölçüsüne kat malikleri kurulunca onaylanma koşulu getirilerek yöneticilerin keyfi aidat belirlemesi önüne geçiliyor, aidat arttırma yetkisi kat malikleri heyetine veriliyor. Buna nazaran, işletme projesi kat malikleri genel şurasında onaylanacak. Kat malikleri kurulunca kabul edilmiş işletme projesi yoksa en geç 3 ay içinde kat malikleri konseyinde onaylanıncaya kadar yönetici gecikmeksizin süreksiz bir işletme projesi yapacak.
Bu proje, kat maliklerine yahut bağımsız kısımdan fiilen yararlananlara, imzaları karşılığında yahut taahhütlü mektupla bildirilecek ve en geç 3 ay içinde motamot yahut değiştirilerek kabulüne yönelik genel konseyde karar alınacak.
Kanun’da yer alan “tahmini masraflarla öbür olası masrafları karşılamak üzere her kat malikinin ‘anagayrimenkulün genel sarfiyatlarına katılma’ başlıklı kararındaki temellere nazaran vermesi gereken avans tutarı”, “her kat malikinin ilgili unsurdaki temellere nazaran vermesi gereken avans tutarı” formunda değiştiriliyor.
Mevcut işletme projesi varsa, süreksiz işletme projesi için öngörülen bedel, yürürlüğü devam eden işletme projesi bedelinin takvim yılı başından geçerli olmak üzere, her yıl bir evvelki seneye ait olarak tekrar değerleme oranından fazla olmamak kaydıyla belirlenecek ve kat malikleri şurasına sunulacak.
Kanun’un, “yönetim planı ve değiştirilmesi” başlıklı unsurunda yapılan değişiklikle, idare planının değiştirilebilmesi için toplu yapı temsilciler kurulu üyelerinin temsil ettikleri bağımsız kısımların tamsayısının 3’te 2’sinin oyu koşul olacak.
Geçici idareyle ilgili idare planı kararları, toplu yapı alanındaki bağımsız kısım maliklerinin 3’te 2’sinin oylarıyla değiştirilebilecek. İdare planlarının bu unsura alışılmamış kararları uygulanmayacak.
– Ceza puanı 200’e ulaşanların yeterlik dokümanı 2 yıl müddetle iptal edilecek
Teklifle Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda Etraf Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, “Çevre danışmanlık firması” tarifi tekrar düzenleniyor ve ayrıyeten Kanun’a “Yetkilendirilmiş kişi” tarifi ekleniyor.
Buna nazaran, “çevre danışmanlık firması”, etraf idaresi hizmeti kapsamında tarz ve temelleri ilgili yönetmelikle belirlenen müracaatları yapan, her türlü rapor ve teknik belgeyi hazırlamaya yetkili ve bunlardan sorumlu olan, aylık faaliyet raporunda terslikleri tespit ederek Bakanlığa bildirmekle yükümlü olan, hizmet verdiği tesis ve işletme çalışanlarına ve sorumlularına çevresel mevzularda eğitim veren, nitelik ve nicelikleri ilgili yönetmelikle belirlenen mühendislik ve fen fakültesi mezunlarından etraf idaresi hizmeti yeterlik dokümanına sahip olan şahısları bünyesinde çalıştıran, iştirak hissesi bakımından ortaklarının yüzde ellisinden fazlası etraf idare hizmeti yeterlik evrakına sahip ve Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yetkilendirilen hukukî kişiliği tabir edecek.
“Yetkilendirilmiş kişi” ise etraf idaresi hizmeti vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirilen, üniversitelerin mühendislik yahut fen fakültelerinin ilgili yönetmelikte belirlenen kısımlarından mezun olan şahısları tanımlayacak.
Teklifle, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda Kanun’daki idari nitelikteki cezalara yönelik düzenleme yapılıyor. Kanun’un ilgili kararında öngörülen etraf idaresi hizmeti almayanlardan, etraf idare ünitesini kurmayanlara ya da etraf danışmanlık firmalarından hizmet almayanlara 209 bin 624 lira, etraf mühendisi yahut Bakanlıkça yetkilendirilen kişiyi bulundurmayanlara 139 bin 746 lira idari para cezası kesilecek.
Faaliyetleri sonucu etraf kirliliğine neden olacak yahut etrafa ziyan verecek kurum, kuruluş ve işletmeler etraf idaresi hizmeti almakla yükümlü olacak. Bu bahisle ilgili yordam ve asıllar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Kanun’daki “faaliyetleri sonucu etraf kirliliğine neden olacak yahut etrafa ziyan verecek kurum, kuruluş ve işletmeler etraf idaresi hizmeti almakla yükümlüdürler” kararını yerine getirmeyen ve/veya tespit edilen karşıtlıkları aylık faaliyet raporunda belirtmeyen etraf danışmanlık firmalarına 75 bin lira idari para cezası verilecek. Ayrıyeten etraf idaresi hizmeti verenlere, temelleri ilgili yönetmelikte belirlenen yükümlülükleri yerine getirmedikleri takdirde ceza puanı uygulanacak, uygulanan ceza puanının 4 yıl içerisinde 100 puana ulaşması durumunda yeterlik evrakı 180 gün müddetle askıya alınacak. Uygulanan ceza puanının 4 yıl içerisinde 200 puana ulaşması durumunda yeterlik dokümanı 2 yıl mühletle iptal edilecek.
Faaliyetleri sonucu etraf kirliliğine neden olacak yahut etrafa ziyan verecek kurum, kuruluş ve işletmeler etraf idaresi hizmeti almakla, etraf danışmanlık firmaları ise etraf idaresi hizmeti verdikleri kurum, kuruluş ve işletmelerin etraf mevzuatına karşıt fiillerini Bakanlığa bildirmekle yükümlü olacak. Etraf danışmanlık firmasının taban hizmet bedel tarifesi ile bu unsura ait yordam ve asıllar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek. Bu kararın yürürlük tarihinden evvel kurulmuş olan etraf danışmanlık firmalarının kuruluş kurallarına ait müktesep hakları gizli olacak.
Teklifle, Toplu Konut Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, Kanun’un “Toplu Konut Yönetimi Başkanlığı tarafından yapılan taşınmaz mülkiyetinin periyodunu amaçlayan gayrimenkul satış mukaveleleri ile gayrimenkul satış vaadi mukavelelerinde resmi biçim koşulu aranmaz” kararı kapsamındaki kontratlar ile taşınmaz satışlarına yönelik kontrat ilgisi kurulmadan evvel alıcılar tarafından imzalanması gereken müracaat evrakları, müzakere tutanakları ve buna emsal başka evraklar, yazılı halde yahut uzaktan irtibat araçları kullanılarak aralıklı olarak ya da aralıklı olsun olmasın bir bilişim yahut elektronik haberleşme aygıtı üzerinden gerçekleştirilecek ve karşı taraf kimliğinin doğrulanmasına imkan verecek teknikler yoluyla düzenlenebilecek.
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen hak sahibinin vefatı sonucunda yasal mirasçılarının mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belgeyi sunmaması halinde Başkanlık, isimli makamlardan rastgele bir yetki almaksızın mirasçılık dokümanı düzenlenmesi için mahkeme yahut noterliğe başvurabilecek. Başkanlık, vazifeleri ile ilgili dava ve icra süreçlerinde teminat yatırmaktan muaf olacak.
TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma Ve Turizm Kurulunda kabul edilen fahiş site aidatlarına yönelik düzenlemeleri de içeren Tapu Kanunu İle Kimi Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Kararında Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile Toplu Konut Kanunu’nda düzenlemeye gidiliyor.
Buna nazaran yeni yerleşim alanı olarak belirlenen toplumsal konut alanı içerisinde bulunan yerlerde, kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin taşınmazlardan uygulamaya dahil edilecekler ile özel mülkiyete tabi öbür bütün taşınmazlar için Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ilgisine göre evre yahut ivedi kamulaştırma kararı alınabilecek. Kamulaştırma süreçleri Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya Toplu Konut Yönetimi Başkanlığı tarafından yürütülecek.
Teklifle İmar Kanunu’nda yapılan düzenlemeye nazaran şantiye şefi, şantiyede yürütülen günlük işlerin ve çalışan yetki evraklı ustaların kaydını Bakanlıkça belirlenecek metoda uygun tutmak zorunda olacak.
Kullanıma yönelik evraka sahip yapılarda, yapı sahibinin müddeti içerisinde başvurusu üzerine yangın güvenliğine yönelik periyodik denetimler yapılacak. Bu denetimler, belediyelerin ilgili itfaiye teşkilatı yahut itfaiyenin gerekli gördüğü durumlarda binalarda yangından korunma tedbirleri ve yangın söndürme sistemleri hakkında Bakanlıkça yahut Bakanlığın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlarca verilen eğitim ve imtihanda muvaffakiyet göstererek yetkilendirilen yangın güvenlik uzmanları tarafından yangın güvenlik raporu düzenlenmek suretiyle gerçekleştirilecek. Bu karar kapsamında gerekli denetimlerin yapılması ve raporların hazırlanması emeliyle belediyeler gerekli önlemleri alacak. Yapı kontrol kuruluşlarında misyon alan denetçilerin hangi yapılarda hangi tarih aralığında misyon aldıkları, Bakanlıkça kurulacak elektronik sistem üzerinden takip edilecek. Yapı ruhsatında bu şahısların isim ve imzaları yer almayacak.
Yangın güvenliğine yönelik periyodik denetimlerde tespit edilen eksiklikler 6 aydan fazla olmamak üzere ilgili yönetim tarafından verilen müddet içinde giderilerek geçerli yangın güvenlik raporu alınacak. Asıllı tadilat gerektiren eksiklikler, ilgili yönetimden alınacak ruhsat yahut müsaadeyle yapılacak. İlgili idarece verilecek mühlet ruhsat yahut müsaade tarihinden itibaren başlayacak.
– Güç kimlik evrakı uzmanlarına ait idari yaptırımlar
Teklifle Etraf, Şehircilik ve İklim değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilen enerji kimlik evrakı uzmanlarına ait idari yaptırımlar düzenleniyor.
Düzenleme ile geçersiz doküman kullanılarak temin edilen müteahhitlik sınıflandırma evrakı ile başlanılan yapının ruhsatının ve beş yıl mühlet ile evrak numarasının iptal edileceği karara bağlanıyor. Ruhsata tabi olup ruhsat alınmaksızın yahut müsaade alınmaksızın yapılacak yapılarda kullanılmak emeliyle hazır betonu piyasaya arz eden ya da piyasada bulunduran şahıslar, ilgili yönetim tarafından 500 bin lira idari para cezası ile cezalandırılacak.
Teklifle binaların yangından korunmasına ait periyodik kontrollerde misyon alacak yangın güvenlik uzmanlarına, denetime tabi yapılara ve denetimlerin mühletine, alınacak fiyatlara, tüm mimarlık ve mühendislik hizmetlerinde verilecek doküman cinslerine ait konular Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelik ile belirlenecek.
Kadastro Kanunu’nunda yapılan düzenleme ile kadastro sırasında yahut sonrasında yapılan süreçlerle geometrik durumları mutlaklaşmış taşınmazlarda ölçü, sonlandırma, tersimat ve hesaplamalardan doğan düzeltme, taşınmaz malikleri ile öteki hak sahiplerine bildirim olunacak.
Tebliğ tarihinden başlayan 30 gün içinde düzeltmenin kaldırılması yolunda sulh hukuk mahkemesinde dava açılmadığı takdirde, yapılan düzeltme katılaşacak. Tapu planının oluşturulduğu tarihte elde edilen ölçü ve hesaplamalar sonucunda bulunan koordinat, yüzölçümü üzere kıymetlerin, yeni teknolojiler kullanılarak tekrar hesaplanan pahaları ortasındaki ölçü, fark olarak tanımlanacak.
Tapu planının üretim sistemi ve ölçeğine nazaran hesaplanan taşınmazın tabandaki hudutları ile ölçü ve yüzölçümü bedelleri ortasındaki ölçü ve hesaplama tekniğine nazaran bilimsel olarak kabul edilebilir fark, yanılma hududu (tecviz) olarak tanımlanacak. Fark, yanılma hududu içinde yahut dışında olabilecek. Kusur, farkın yanılma hududunu aştığı durumlarda olacak. Kadastro sırasında yahut sonrasında yapılan süreçlerle geometrik durumları mutlaklaşmış taşınmazlarda ölçü, sonlandırma, tersimat ve hesaplamalardan doğan yanılma hududu dışındaki farklar ilgilinin müracaatı yahut kadastro müdürlüğünce resen düzeltilecek. Yanılma sonunun içindeki farklar birebir yordamla düzeltilebilecek. Yapılacak düzeltme süreçlerinde farkın tamamı düzeltmeye bahis edilecek.
Teklifle Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunu’nda da düzenlemeye gidiliyor. Buna nazaran mahalli yönetimler, bağlı kuruluşları, mahalli yönetim birlikleri ve bunlar tarafından kurulan şirketler ile bunların direkt doğruya ya da dolaylı olarak, birlikte yahut başka ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip şirketlerin yeni şirket kurması, kooperatif kurması, yarısından fazla payına sahip kooperatiflerin yeni şirket yahut kooperatif kurması, mevcut yahut kurulacak şirketlere yahut kooperatiflere sermaye iştirakinde bulunulması, bedelsiz bölüm yoluyla gerçekleşenler de dahil her türlü pay edinimi, şirket yahut kooperatife ortak olunması Cumhurbaşkanının müsaadesine tabi olacak.
Hazineye İlişkin Taşınmaz Malların Kıymetlendirilmesi ve Katma Bedel Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu’nda yapılan düzenleme ile hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Bakanlığın bağlı, ilgili, bağlantılı kurum ve kuruluşlarına ilişkin taşınmazların, bunların ortasında gerçekleştirilecek zaman süreçlerinde, taşınmazlar mülkiyet sahibi yönetimin yazısına istinaden resen tescil edilecek.
Teklifle kamu yönetimlerine tahsisli Hazine taşınmazlarının tahsislerinin kaldırmasına, kanun gereği tahsis maksadı değiştirilerek Hazine ismine tescili gereken yerlerin resen tesciline, kamu hizmetlerine ayrılan yerler ile kamu hizmetleri için muhtaçlık duyulan yerlerin bedelsiz olarak Hazine ismine tesciline, bu taşınmazların Bakanlık yahut Bakanlığın bağlı, ilgili ve alakalı kurum, kuruluş ve bunların kurum, bağlı paydaşlık ve iştiraklerine bedelsiz devredilmesine Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca karar verilmesi öngörülüyor.
Düzenlemeyle atıl durumda kalan taşınmazların kentsel dönüşüm projeleri, toplumsal konut projeleri, çeşitli toplumsal ve kültürel donatıları da barındıran yeni hayat alanlarının oluşturulması üzere farklı proje ve yatırımlarda kullanılması sağlanarak kentlerin daha planlı ve sağlıklı alanlara dönüştürülmesi amaçlanıyor.
Teklifle taşınmazların değerlendirilmesinde elde edilen gelirin yüzde 40’ının değerlendirmeyi yapan yönetime aktarılması, yüzde 60’ının ise değerlendirmeyi yapan yönetim, kurum yahut kuruluş ve bunların kurum, bağlı paydaşlık ve iştiraki tarafından kullanılmasına yönelik düzenleme yapılıyor.
Tekflifle, Yapı Kontrolü Hakkında Kanun’daki “laboratuvar” tarifinde değişikliğe gidiliyor. Kanuna “beton üreticisi” ve “zemin ve temel etüt kuruluşu” tarifleri ekleniyor.
Yeni iş almaktan men cezası alan yapı kontrol kuruluşunun ortakları ceza mühletince, faaliyete son verme cezası alan yapı kontrol kuruluşunun ortakları ise 3 yıl mühletle rastgele bir yapı kontrol yahut taban ve temel etüt yahut laboratuvar kuruluşunda teknik bir misyon alamayacak ve öbür bir yapı kontrol yahut laboratuvar kuruluşunun ortağı olamayacak.
Yapı kontrol kuruluşlarına son 5 takvim yılı içerisinde 3 farklı teknik inceleme raporu kapsamında 3 adet idari müeyyide uygulanmasına sebebiyet vererek kayıtları tutulan denetçi mimar ve denetçi mühendisler ile başka teknik işçi, Merkez Yapı Kontrol Komitesinin kararı ile Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayıyla 3 yıl müddetle rastgele bir yapı kontrol yahut yer ve temel etüt yahut laboratuvar kuruluşunda teknik bir misyon alamayacak ve diğer bir yapı kontrol yahut laboratuvar kuruluşunun ortağı olamayacak.
Bu şahıslara, numune alınması, taşınması, laboratuvara teslim alınması, laboratuvarda kürlenmesi, arazi yahut sondaj çalışmaları, deneylerin yapılması, raporlanması, izlenmesi ve denetlenmesi süreçlerinde ilgili standartlara ve mevzuata uymadığının tespiti ile yapı kontrolü hizmet kontratlarına ait kararın ilgili düzenlemesi uyarınca akdedilen mukavele kararı doğrultusunda numune alımına gitmediği yahut mukaveleye muhalif hareket ettiğinin tespiti halinde idari para cezası uygulanacak.
İdari müeyyideler ve teminata ait kararın ilgili düzenlemeleri laboratuvar kuruluşu ile yer ve temel etüt kuruluşu hakkında, üçüncü ve dördüncü fıkra kararları ise beton üreticisi hakkında uygulanan idari müeyyideler için de geçerli olacak.
Yeni iş almaktan men cezası alan laboratuvarın ortakları ceza mühletince, faaliyete son verme cezası alan laboratuvarın ortakları ise 3 yıl mühletle rastgele bir yapı kontrol yahut taban ve temel etüt yahut laboratuvar kuruluşunda teknik bir vazife alamayacak ve öbür bir yapı kontrol yahut laboratuvar kuruluşunun ortağı olamayacak.
Laboratuvar kuruluşunun, ilgili karar kapsamında müsaade dokümanının iptaline sebebiyet veren yahut laboratuvar kuruluşuna son 5 takvim yılı içerisinde 3 başka kıymetlendirme raporu kapsamında 3 adet idari para cezası uygulanmasına sebebiyet vererek kayıtları tutulan denetçi mühendisler ile teknik işçi 3 yıl rastgele bir yapı kontrol yahut taban ve temel etüt yahut laboratuvar kuruluşunda teknik bir misyon alamayacak ve öbür bir yapı kontrol yahut laboratuvar kuruluşunun ortağı olamayacak.
Laboratuvar kuruluşlarının, denetçi mimar ve denetçi mühendislerin, taban ve temel etüt kuruluşlarının müsaade evrakı alma safhasında gerçeğe muhalif doküman düzenlediğinin müsaade dokümanı verildikten sonra anlaşılması halinde, müsaade evrakı derhal iptal edilecek.
Yapı kontrol kuruluşlarından, taban ve temel etüt kuruluşlarından ve laboratuvar kuruluşlarından Bakanlıkça teminat alınacak. Yapı kontrol müsaade dokümanlarının ve yer ve temel etüt kuruluşlarının müsaade dokümanlarının vizesi basamağında, laboratuvar kuruluşlarının ise müsaade dokümanlarının her üçüncü vizesi kademesinde, teminatını o yıl için belirlenen teminat bedeline tamamlaması istenecek.
Kanun’da öngörülen yapı kontrol kuruluşları, beton üreticileri, yer ve temel etüt kuruluşları ve laboratuvar kuruluşları hakkında Bakanlıkça uygulanacağı belirlenen idari müeyyideler ilgili genel müdür, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Vilayet Müdürlüğünce uygulanacağı belirlenen idari müeyyideler ise Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Vilayet Müdürü tarafından uygulanacak.
– İdari para cezaları
Laboratuvar kuruluşunda görevliyken çalıştığı laboratuvardaki idari vazife dışında öbür işte çalışan laboratuvar denetçilerine ve teknik elemanlarına Vilayet Yapı Kontrol Komitesinin teklifi üzerine Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Vilayet Müdürlüğünce 50 bin lira idari para cezası verilecek.
Beton üreticisine, yapının kontrolü için alınan sertleşmiş beton (karot) deney sonuçlarının ilgili standardı sağlamadığının tespiti hallerinde Vilayet Yapı Kontrol Komitesinin teklifi üzerine Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Vilayet Müdürlüğünce 500 bin lira idari para cezası kesilecek.
Beton üreticisine, Bakanlıkça yönetilen izleme sistemi kapsamında dökülen betonlarda, mikser etiketi ve/veya kare kodlu irsaliyenin bulunmaması ve/veya mikser etiketi ile karekodlu irsaliyenin uyuşmaması hallerinde Vilayet Yapı Kontrol Kurulunun teklifi üzerine Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Vilayet Müdürlüğünce 250 bin lira idari para cezası verilecek.
Teklifle, laboratuvarlar tarafından verilen hizmetler için azami bedelin yanında minimum bedel de getiriliyor. Laboratuvarların beton deneyine ait alacakları bedellerin, beton kalitesinin düşmesinin engellenmesi hedefiyle taban bedelin de belirleneceği karar altına alınıyor. Laboratuvarlar tarafından verilen hizmetlerin minimum ve azami bedeli ve bu bedelin kimin tarafından karşılanacağı, Kanun uyarınca denetlenerek inşa edilen yapılara bina kimlik sertifikası verilmesi ve düzenlenecek meslek içi eğitimlere ait metot ve asıllar Bakanlıkça hazırlanan yönetmeliklerle düzenlenecek.
Kanun kapsamında yapılacak yapıların yer ve temel etütleri Bakanlıkça müsaade evrakı verilen taban ve temel etüt kuruluşları tarafından yapılacak. Bu karar 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek.
– Taban ve temel etüt kuruluşlarına yönelik düzenlemeler
Zemin ve temel etüt hizmet kontratları, taban ve temel etüt kuruluşları ile proje müellifleri yahut yapı sahipleri ortasında imzalanacak. Bu kontratın tarz ve asılları Bakanlıkça belirlenecek.
Zemin ve temel etüt hizmet bedeli, yer ve temel etüt kuruluşlarının hizmet bedellerinin ödenmesinde kullanılmak üzere hizmet alan proje müellifi yahut yapı sahibince vilayet muhasebe ünitelerinde açılacak emanet nitelikli hesaba yatırılacak. Yatırılan fiyatın yüzde 2’si ruhsatı veren yönetimin, yüzde 2’si Bakanlık bünyesinde bulunan döner sermaye işletmesinin, yüzde 10’unu geçmeyecek formda Bakanlıkça belirlenen oranı ise yer ve temel etüt altyapısı ve sistemleri hakkında hizmet sağlamak üzere Bakanlıkça belirlenen kurum yahut kuruluşun hesabına aktarılacak. Bakanlık, bu oranları iki katına kadar artırmaya ve yarısına kadar indirmeye yetkili olacak.
Zemin ve temel etüt kuruluşlarının sınıflandırılması, bir vilayette faaliyet gösterebilecek olan kuruluş sayısının belirlenmesi ile kuruluş safhasında sahip olunması gereken taban nitelikler, müsaade evrakının süreksiz olarak geri alınmasına ait kaideler, misyonları ile çalışma yöntem ve asılları, yer ve temel etüt kuruluşlarında vazife alacak çalışanda aranacak nitelik, deneyim ve bunların istihdam kuralları ile misyon ve sorumlulukları, hizmet bedelinin belirlenmesi ve ödenmesine ait adap ve temeller Bakanlıkça hazırlanan yönetmeliklerle düzenlenecek.
Zemin ve temel etüt kuruluşuna, yer ve temel etüdüne temel arazi yahut sondaj çalışmaları, numune alınması, saklanması, taşınması, laboratuvara teslimi, raporlanması, izlenmesi ve denetlenmesi süreçlerinde ilgili standartlara ve mevzuata uymadığının tespiti, laboratuvar deneylerini Bakanlıktan müsaade evraklı laboratuvarlara yaptırmadığının tespiti hallerinde Vilayet Yapı Kontrol Kurulunun teklifi üzerine Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Vilayet Müdürlüğünce 200 bin lira idari para cezası verilecek.
Zemin ve temel etüt kuruluşunun, gerçeğe muhalif yer ve temel etüt raporu vermesi yahut yer ve temel etüt raporunun yapının statik hesaplarının yanlışlı yapılmasına sebebiyet vermesi halinde müsaade evrakı Merkez Yapı Kontrol Komitesinin teklifi üzerine Bakanlıkça iptal edilerek faaliyetine son verilecek ve teminatı irat kaydolunacak. Faaliyete son verme cezası alan taban ve temel etüt kuruluşunun ortakları 3 yıl müddetle rastgele bir yer ve temel etüt, yapı kontrol yahut laboratuvar kuruluşunda teknik bir misyon alamayacak ve diğer bir yer ve temel etüt yahut yapı kontrol yahut laboratuvar kuruluşunun ortağı olamayacak. Taban ve temel etüt kuruluşunun ilgili karar kapsamında müsaade dokümanının iptaline sebebiyet veren yahut taban ve temel etüt kuruluşuna son 5 takvim yılı içerisinde 3 farklı kıymetlendirme raporu kapsamında 3 adet idari para cezası uygulanmasına sebebiyet vererek kayıtları tutulan teknik işçi 3 yıl müddet ile rastgele bir taban ve temel etüt, yapı kontrol yahut laboratuvar kuruluşunda teknik bir vazife alamayacak ve öteki bir yer ve temel etüt yahut yapı kontrol yahut laboratuvar kuruluşunun ortağı olamayacak. Yer ve temel etüt kuruluşlarının yöneticileri, ortakları ve teknik işçisi Kanun’un uygulanmasından ötürü ortaya çıkan yapı hasarından sorumlu olacak. Bu kararın uygulanmasına Bakanlıkça belirlenecek pilot vilayette başlanacak, pilot uygulamanın genişletilmesi ve daraltılmasına Bakanlık yetkili olacak.
Kamu İhale Mukaveleleri Kanunu’nun “Çerçeve anlaşmalar” başlıklı hususuna yeni kararlar getiriliyor. Buna nazaran, uyuşmazlığın tahlili için verilen kararın ilgili idarece uygulanmasından kaynaklı davalar, mukavelenin tarafları ortasında isimli yargı mercilerinde görülecek.
Yüksek Fen Kurulu Lider ve üyeleri hakkında Bankacılık Kanunu’nun “Kurul üyeleri ile Kurum çalışanının cezai ve tüzel sorumluluğu” başlıklı unsurunun kararları kıyasen uygulanacak.
Türkiye Etraf Ajansının Kurulması ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’da yapılan değişikliğe nazaran, 375 Sayılı Kanun Kararında Kararname kapsamında kurumlar ortası süreksiz görevlendirmeyle kamu kurum ve kuruluşlarının işçisinin Ajans’ta görevlendirilmesine yönelik müddet 5 yıldan 10 yıla çıkarılıyor.
Çevre Kanunu’nun ilgili kararı uyarınca tahsil edilen geri kazanım iştirak hisselerinin yüzde 25’inin tahsil edildiği ayı izleyen ayın sonuna kadar Türkiye Çevre Ajansı hesabına aktarılmasına ait kararın müddeti 31 Aralık 2025’ten 31 Aralık 2027’ye kadar uzatılacak.
– Sarsıntılardan etkilenen yerlerdeki hak sahiplerine yönelik düzenlemeler
Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya Ait Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanunu’nda yapılan değişiklikle 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli sarsıntılardan etkilenen yerlerde hak sahiplerine verilen hibe ve kredilerin haczedilememesi, bu takviyelere ihtiyati önlem ve ihtiyati haciz uygulanmaması amaçlanıyor. Teklifle, yıkık, acil yıkılacak ve ağır hasarlı yapıların tekrar inşa sürecinin hızlandırılması, yapılaşma ve yerleşme faaliyetlerinin önünün açılması ile kamu sistemi ve günlük hayatın olağan akışının sağlanması hedefleniyor.
Buna nazaran, ilgili karar kapsamında verilecek hibe ve kredi Kentsel Dönüşüm Başkanlığı bütçesine bu maksatla konulacak ödeneklerle karşılanacak. Kanun kapsamında verilen hibe ve krediler, alacağın dönemine, temlikine ve takasa husus edilemeyecek, rehnedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek, hak sahibi ya da müteahhidin borçlarından ötürü hiçbir suretle haczedilemeyecek, üzerine ihtiyati önlem, ihtiyati haciz konulamayacak ve iflas masasına dahil edilemeyecek.
Yapım işinin tamamlanmasından sonra, Genel Hayata Müessir Afetler Hasebiyle Alınacak Önlemlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında anahtar teslimi yapılanlar hariç olmak üzere Hazine ismine tescil olunan payların maliklerine, ilgili karara nazaran oluşturulan cetvel uyarınca belirlenen bağımsız kısımlarını teslim almaları için tebligat yapılacak.
Tebligatta belirtilen mühlet içerisinde teslim alınmaması halinde maliklerin üzerindeki hakkının sona erdiği bağımsız kısımlar Hazine tarafından Kentsel Dönüşüm Başkanlığına bedelsiz devredilecek. Başkanlık bu bağımsız kısımları rayiç bedeli üzerinden Devlet İhale Kanunu kararlarından istisna tutarak Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına gelir kaydedilmek üzere satışa ya da Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülen uygulamalarda değerlendirmeye yetkili olacak.
İlgili karar uyarınca hibe ve kredi dayanakları ile üzerinde konut, iş yeri ve ahırlı konut yapılan yüzölçümü en fazla 1000 metrekare olarak belirlenen taşınmazlar ise Hazine tarafından Kentsel Dönüşüm Başkanlığına bedelsiz devredilecek. Kentsel Dönüşüm Başkanlığına devrolunan taşınmazların rayiç bedelin yarısı üzerinden peşin ya da yüzde 10’u peşin ödenmek üzere 5 yıla kadar taksitle faizsiz satışı Başkanlıkça gerçekleştirilebilecek. Bu taşınmazların satış bedelinin tamamının ödenmesini müteakip hak sahiplerine faydalandırılan kredi ölçüsünün iki katı kadar meblağda birinci derece birinci sıradan istifade hakkı ile Hazine lehine ipotek tesis edilerek tapu devredilebilecek. Yapılan satış süreçleri doğrultusunda tahsil edilen fiyatlar Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına gelir kaydedilecek.
Umumi Hayata Müessir Afetler Hasebiyle Alınacak Önlemlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun uyarınca hak sahiplerine teslim edilmek üzere yahut hibe ve imal kredisi dayanakları ile yapılacak olan konut, iş yeri, samanlık ve ahır üzere tesislerin üretimine ait tevhit, ifraz, alan düzeltme, taksim, ihdas, terk, tescil, üretime ait her türlü müsaade ve ruhsat süreçleri, ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde, maliklerin tamamının muvafakatiyla yürütülmesi gereken tüm iş ve süreçler, maliklerin payları oranında salt çoğunluğunun alacağı karara istinaden yapılacak.
Mera Kanunu kapsamındaki yerlerde köy yerleşik alanı içinde yahut dışında kalan alanlarda bulunan yapıları hasar gören ve hak sahibi kabul edilen afetzedeler ile Hazine mülkiyetindeki alanlarda yahut tespit harici alanlarda bulunan yapıları hasar gören ve hak sahibi kabul edilen afetzedelerin yapılarının yıkıldığı yerde inşası kaydıyla tevhit, ifraz, alan düzeltme, ihdas, terk, tahsis değişikliği, idari yoldan tescil süreçleri yetkili yönetim tarafından öteki kanunlardaki koşul ve kısıtlamalara bağlı olmaksızın resen yapılacak yahut yaptırılacak.
Hazine ismine tescil olunan ve Hazine mülkiyetinde bulunan alanlardaki taşınmazlardan, üzerine Genel Hayata Müessir Afetler Hasebiyle Alınacak Önlemlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun uyarınca hak sahiplerine teslim edilmek üzere konut, iş yeri, samanlık ve ahır üzere tesisler inşa edilen taşınmazlar, Afet ve Acil Durum İdaresi Başkanlığına resen tahsis edilerek tasarrufuna bırakılacak. Kanun kapsamında hak sahiplerine teslim edilmek üzere Bakanlık tarafından üretilen konut, iş yeri, samanlık ve ahır üzere tesislere ait ilgili kararların uygulanmasına devam edilmesi kaydıyla, bu husus kararları sırf ilgili düzenleme uyarınca hibe ve kredi dayanağı verilen yapılara yönelik uygulanacak.
– Hazineye ilişkin taşınmaz malların satışında müracaat ve ödeme süreleri
375 sayılı Kanun Kararında Kararname’de yapılan değişikliğe nazaran, 16 Kasım 2024 prestijiyle Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında idari misyonda olanlardan daha evvel ulusal emlak kontrolörü takımında istihdam edilenler idari vazifelerinin sona ermesini takip eden bir ay içerisinde talep etmeleri halinde Bakanlıkta durumlarına uygun başmüfettiş yahut müfettiş takımlarına Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı tarafından atanacak. Bu kapsamda yapılacak atamalar için uygun boş takım bulunmaması halinde, atama onayının alınmasıyla birlikte öbür bir sürece gerek kalmaksızın, kelam konusu takım ihdas edilmiş ve kurumların takım cetvellerinin ilgili kısımlarına eklenmiş sayılacak.
Hazineye İlişkin Taşınmaz Malların Kıymetlendirilmesi ve Katma Bedel Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un ilgili kararı kapsamında Hazineye ilişkin tarım topraklarının ve ilgili kararı kapsamında Hazineye ilişkin taşınmazların, Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine İsmine Orman Hudutları Dışına Çıkarılan Yerlerin Kıymetlendirilmesi ile Hazineye İlişkin Tarım Yerlerinin Satışı Hakkında Kanun kapsamında 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar ile Hazineye ilişkin tarım yerlerinin satışına ait olarak, mühleti içinde müracaat yapmayanların müracaat mühleti, kendilerine yapılan tebligatta belirtilen bedeli mühleti içerisinde ödemeyenlerin ödeme müddeti, taksitli satışlarda, kontratında belirtilen taksitlerden ikiden fazlasını vadesinde ödemeyenlerin ödeme mühleti 31 Temmuz 2026’ya kadar uzatılacak.
Süresi içinde müracaat yapmayanların müracaat mühleti kapsamında kalan taşınmazların satış bedeli, bu taşınmazlar için ilgili kanunlarda belirtilen müracaat müddetlerinin son gününü izleyen 3 aylık müddetin bittiği günden, ödeme yapmak maksadıyla başvurulan güne kadar geçecek müddet için TÜİK’in her ay için belirlediği TÜFE değişim oranları toplamında artırılarak hesaplanacak.
Kendilerine yapılan tebligatta belirtilen bedeli müddeti içerisinde ödemeyenlerin ödeme müddeti kapsamında kalanlar için satış bedeli, kendilerine yapılan tebligatta belirtilen ödeme müddetinin son gününü izleyen günden, ödeme yapmak emeliyle başvurulan güne kadar geçecek müddet için TÜİK’in her ay için belirlediği TÜFE aylık değişim oranları toplamında artırılarak belirlenecek.
Kanun’un ilgili kararı kapsamında mühleti içinde iade müracaatında bulunmayanların, İmar Kanunu’nun ilgili kararı kapsamında yapı kayıt evrakı alınan yapıların bulunduğu Hazineye ilişkin taşınmazların yapı kayıt dokümanı sahiplerine satışında müddeti içinde satın alma başvurusu yapmayanların müracaat müddeti ile taksitli satışlarda mukavelesinde belirtilen taksitlerden ikiden fazlasını vadesinde ödemeyenlerin, Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun’un ilgili düzenlemesi kapsamında Hazine taşınmazlarının satışında müddeti içinde satın alma başvurusu yapmayanların müracaat müddeti ile zaman bedeli yahut bakiyesini mühleti içinde ödemeyenlerin, Hazineye İlişkin Taşınmaz Malların Kıymetlendirilmesi ve Katma Paha Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un ilgili kararı kapsamında Hazine taşınmazlarının satışında, müddeti içinde satın alma başvurusu yapmayanların müracaat müddeti ile taksitli satışlarda mukavelesinde belirtilen taksitlerden ikiden fazlasını vadesinde ödemeyenlerin ödeme mühleti 31 Temmuz 2026’ya kadar uzatılacak.