Suriye’de 8 Aralık 2024’te eski rejimin yıkılmasıyla Türkiye’nin ticari bağlantıları yeni boyuta taşındı. Birtakım gümrük hudut kapıları yine yolcu geçişine açılırken kimilerinde da yoğunluk yaşandı.
Bu kapsamda, geçen yıl iki ülke ortasında ağır diplomatik görüşmeler gerçekleşirken iş insanlarının temas trafiği de arttı.
Türkiye’nin Suriye’ye ihracatı geçen yıl bir evvelki yıla kıyasla yüzde 69,6 artarak 2,5 milyar doları aştı. Bunun yaklaşık 700 milyon dolarını hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri bölümü oluşturdu.
Ticaretteki artışın yanı sıra Türkiye’den Suriye’ye açılan 8 aktif gümrük kapısında da hareketlilik yaşandı. Kara hudut kapılarından geçen yolcu sayısı 2025’te 2,3 milyona yaklaştı. Bunlardan 1 milyon 350 binini Türkiye’den çıkış yapanlar oluşturdu.
İş insanları bu hareketliliğin 2026’da da devam etmesini, ticaretin yeni boyut kazanmasını öngörüyor.
“Olumlu gelişmeler, ticari bağlara de güçlü formda yansıyor”
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Suriye İş Konseyi Başkanı Mahsum Altunkaya, AA muhabirine, Suriye’de siyasi dönüşüm yaşanmasının ve memleketler arası yaptırımların gevşetilmesinin iki ülke ticari bağlarında ivme oluşturduğunu söyledi.
Türkiye’nin gerek coğrafik yakınlığı gerekse tarihî ve ekonomik bağları sayesinde Suriye’deki süreci yakından takip eden ülkelerin başında geldiğini vurgulayan Altunkaya, “Türkiye, Suriye’nin tekrar yapılanma ve kalkınma sürecinde en kıymetli ve yapan destekçilerinden biri olarak öne çıkıyor. İkili bağlantılarda kaydedilen bu olumlu gelişmeler, doğal olarak ticari münasebetlere de güçlü bir biçimde yansıyor. Türkiye ile Suriye ortasındaki karşılıklı ticaret hacmi her geçen gün artıyor, firmalarımız açısından daha öngörülebilir, inançlı ve sürdürülebilir bir ticaret ortamı oluşuyor.” dedi.
Altunkaya, Türkiye’nin Suriye’ye ihracatının geçen yıl bir evvelki yıla kıyasla yüzde 69,6 artarak güçlü bir yükseliş sergilediğine dikkati çekti.
İhracatta birçok dalda çift haneli büyüme görüldüğüne işaret eden Altunkaya, “Bu tablo, Türk ihracatçısının Suriye pazarına tekrar güçlü biçimde yöneldiğini açıkça gösteriyor. Elbette bu artışın sürdürülebilirliği, alandaki siyasi ve ekonomik istikrarın güçlenmesiyle direkt irtibatlıdır.” diye konuştu.
İhracatta öne çıkan sektörler
Altunkaya, kelam konusu ihracat artışında bilhassa temel gereksinimlere ve yine yapılanma sürecine direkt hitap eden kesimlerin öne çıktığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
“Başta hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri dalı olmak üzere, besin kümesi Suriye pazarında ehemmiyetini muhafazaya devam etmektedir. Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri dalı, Suriye’ye ihracatta önder dal olup 2025’te yaklaşık yüzde 35’in üzerinde artış kaydetti. 2025 yılı bilgileri, hem besin arz güvenliğine yönelik dalların hem de yine imar ve endüstriye dönük dalların Suriye ticaretinde belirleyici hale geldiğini ortaya çıkarıyor.”
Kimyevi unsurlar, elektrik-elektronik, su eserleri ve hayvansal mamuller, mobilya, kağıt ve orman eserleri üzere bölümlerde de yüzde 60-80 bandında artışların görüldüğüne işaret eden Altunkaya, makine ve aksamları, dokumacılık ve ham hususları, demir ve demir dışı metaller, iklimlendirme endüstrisi ve madencilik eserlerinin de ihracatta öne çıktığını söyledi.
“Kazan-kazan modeliyle hareket etmek istiyoruz”
Altunkaya, Suriye’de uzun yıllardır kapalı kalan gümrük kapılarının açıldığına dikkati çekerek, “Bu durum, gerek Suriyeli konuklarımızın ülkelerine dönüşü gerekse de iki ülke ortasındaki ticari bağlantıların geliştirilmesi açısından son derece olumlu oldu.” dedi.
İçişleri Bakanlığı verilerine göre Aralık 2024-Aralık 2025 periyodunda 600 bin civarında Suriyelinin, Göç Yönetimi Başkanlığı uyumunda istekli, inançlı ve sistemli formda ülkelerine döndüğünü belirten Altunkaya, “Son günlerde de Suriye’de çok hareketli günler yaşanıyor. Suriye hükümeti tüm ülkede denetimi sağlıyor. Önümüzdeki periyotta Türkiye’de yaşayan Suriyelilerin istekli dönüşlerinin artmasını bekliyoruz.” sözlerini kullandı.
Altunkaya rejim değişikliğiyle Suriye’de yeni periyoda girildiğini hatırlatarak, şunları kaydetti:
“Her geçen gün Suriye’de huzur ve istikrar artıyor, işler biraz daha yoluna giriyor. Rejim değişikliğiyle birlikte Suriye ile olan ticaretimizde büyük artış sağlandı. Önümüzdeki devirde Suriye ile ülkemiz ortasındaki ticaretteki artışın daha da hızlanmasını bekliyoruz. Güvenlik telaşları her geçen gün azalıyor. Suriye’de güvenlik telaşlarının büsbütün ortadan kalkmasıyla iki ülke ortasındaki ticari ve toplumsal münasebetler yeni bir boyut kazanacak. Gelecekte Suriye ile yalnızca ticaret yapmayacağız, yatırımcılarımız da Suriye’ye gidecek. Sanayi alanında yapacağımız yatırımlarla Suriye’nin kalkınmasına, huzura kavuşmasına daha fazla katkı sağlayacağız. Suriye’de huzur arttıkça, beşerler aş ve iş buldukça Türkiye’de yaşayan Suriyeli konuklarımız ülkelerine dönme konusunda daha da istekli olacak. Suriye ile bağlantılarımızı yalnızca ticaret yapmak, para kazanmak manasında düşünmüyoruz. Öncelikle, ‘kazan-kazan’ modeliyle hareket etmek istiyoruz. Suriye’nin yine imarında, kalkınmasında aktif bir biçimde rol alarak, bu ülkenin huzur ve refahın merkezi haline gelmesine katkı sunmak istiyoruz.”