Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) milletvekili transferleri geçen sene olduğu üzere bu yıl da siyasetin en dikkat cazip başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
TBMM’de bugün muhalefetten iktidara olması beklenen yeni transferlerle güç istikrarları yine şekillenirken, önümüzdeki aylarda emsal atılımların devam edip etmeyeceği sorusu da gündemde.
DEVA Partisi’nden istifa eden Kahramanmaraş Milletvekili İrfan Karatutlu ile CHP kökenli Hasan Ufuk Çakır’ın bugünkü küme toplantısında AK Parti’ye katılması bekleniyor.
Bu iki isme diğerlerinin da eklenebileceğine ait tezler birkaç gündür TBMM kulislerinde konuşulurken, Meclis’e 2023’te CHP listesinden giren Gelecek Partisi’nin kurucularından İsa Mesih Şahin’in de transferine kesin gözle bakılıyor.
Kimler iktidar partisine geçiyor?
DW Türkçe’den Gülsen Solaker’in haberine nazaran Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bugün AK Parti rozeti takması beklenen isimlerden biri CHP idaresine medyada getirdiği sert tenkitler nedeniyle kesin ihracı istenen ve bu nedenle partisinden ayrılan Mersin Milletvekili Hasan Ufuk Çakır.
Çakır 2026 bütçesinin TBMM Plan ve Bütçe Komitesi görüşmeleri sırasında kameraların olduğu sırada “Halk TV benim aleyhimde konuşma yapıyor, bana ‘sabıkalı’ diyor. Buna ses çıkarmayan CHP milletvekillerini de protesto ediyorum” diye bağırarak salonu terk etmişti.
Halk TV’nin kelam konusu özel haberinde Çakır’ın 2006-2013 yılları ortasındaki isimli sicili yayınlanarak, çok sayıda suça karıştığı öne sürülmüştü.
Komisyondaki olayın akabinde iktidara yakın medyada partiye ve idareye yönelik sert kelamlarını devam ettiren ve bu nedenle disipline sevk edilen Çakır’ın ihracı istenmiş ve bu ihraç kararı gelmeden Çakır kendisi partisinden istifa etmişti.
CHP’nin eski Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na yakın isimlerden olan Çakır, CHP kurultaylarının “sağlıklı olmadığı” savına da bulunarak, tutuklu belediye liderleri için aklanmaları davetinde bulunmuştu.
Grup toplantısında AK Parti’ye geçecek bir öbür isim ise DEVA Partili İrfan Karatutlu.
Partisinden geçtiğimiz günlerde istifa eden ve akabinde A Haber’e konuşan Karatutlu transfer kararını “Bu süreçte Sayın Cumhurbaşkanımızın yanında olmam gerektiğini düşündüğüm için AK Parti’ye katılıyorum” kelamlarıyla açıklamıştı.
2023 genel seçimleri öncesi Millet İttifakı içinde yer alarak seçime CHP listelerinden giren, bu nedenle de CHP tabanında büyük tartışma yaratan isimlerin iktidara katılması geçen sene de eleştiri konusu olmuştu.
DEVA Partisi Genel Lider Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen yazılı bir açıklama yaparak Kahramanmaraş Milletvekili Karatutlu’nun kararını eleştirdi ve “Hangi kısmın oyuyla geliyorsa, o bölümün taleplerine uygun bir periyodu bitirmek lazım. Fikir değişirse, periyot bittiğinde değişebilir. Muhalefet seçmeninin oyuyla gelip de milletvekili ya da belediye başkanı olanların AK Parti’ye geçişini gerçek olmadığını düşünüyoruz” diye konuştu.
Meclis aritmetiği nasıl değişecek?
Muhalefetten iktidara bugünkü üç transferle üç partinin sandalye sayısı değişmiş olacak.
Hasan Ufuk Çakır’ın bir ay kadar evvelki istifasıyla CHP’nin sandalye sayısı 138’e inmişti.
İrfan Karatutlu’nun istifasıyla ise DEVA’nın da içinde yer aldığı Yeni Yol Kümesi’nin milletvekili sayısı 20’ye, DEVA Partisi’nin milletvekili sayısı 8’e düştü.
TBMM’de küme kurulabilmesi için en az 20 milletvekilinin olması gerekiyor. Bu nedenle DEVA, Gelecek Partisi ve Saadet Partisi Yeni Yol kümesini kurmuştu.
Bu iki milletvekilinin bugün beklenen geçişleri ile son seçimde 268 sandalye kazanan AK Parti’nin TBMM’deki sandalye sayısı 272’den 274’e çıkacak. Şayet İsa Mesih Şahin de bugün AK Parti’ye geçerse bu sayı 275’e çıkacak.
Üç isim de bugün transfer olursa TBMM’deki genel sandalye dağılımı şöyle şekillenecek:
AK Parti 275, CHP 138, DEM Parti 56, MHP 47, İYİ Parti 29 ve Yeni Yol Partisi 20, Bağımsızlar 9, HÜDA PAR 4, Yeniden Refah Partisi 4, Türkiye İşçi Partisi 3, DBP 2, EMEP 2, Saadet Partisi 1, DSP 1 ve Demokrat Parti 1.
Bu kapsamda Cumhur İttifakı ortakları AK Parti ile MHP’nin toplam sandalye sayısı ise 322 olacak.
Toplam 600 milletvekilinden 8 sandalye ise mevt ya da farklı nedenlerle boş durumda.
TBMM’de çoğunluk neden değerli?
Meclis Genel Konseyi’nde rastgele bir anayasa değişikliğinin referanduma gerek kalmadan kabulü için 400 milletvekilinin “evet” oyu gerekiyor.
Referandumlu değişiklik için ise 360 oy koşulu var.
Bu kapsamda iktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak isimlendirdiği süreçte yapılacak muhtemel anayasa değişikliklerinde 360 ve hatta ülküde 400’e ulaşılması kıymetli görülüyor.
Meclis kulislerinde anayasa değişikliğini referandumsuz değiştirmek için gerekli olan 400 oy sayısına AK Parti ile MHP’nin 322 sandalyesine ek olarak DEM Parti, HÜDA PAR, DSP ve birtakım bağımsız vekillerin iştirakiyle ulaşılıp ulaşılamayacağı hesapları yapılıyor.
Öte yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan mevcut anayasaya nazaran iki periyot olan misyon müddetini 2028 yılında tamamlayacak olması da çoğunluğu değerli kılan bir başka etken.
Erdoğan’ın tekrar aday olabilmesi için iki yol bulunuyor; birincisi anayasada cumhurbaşkanının vazife müddetiyle ilgili değişiklik yapmak, ikincisi ise Meclis’in erken seçim kararı alması.
Anayasaya nazaran Meclis’te 360 oyla erken seçim kararı alınabiliyor.