Pentagon, uçak gemisi taarruz kümesi, gelişmiş savaş uçağı filoları ve füze savunma bataryalarını süratle bölgeye konuşlandırıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, daha evvel Amerikan kuvvetlerinin “hazır” olduğunu ilan etmesine karşın, İran’ın idamları durdurduğunu münasebet göstererek mümkün taarruzun süreksiz olarak askıya alındığını açıklaması sonrasında gelen bu atılım, Washington’ın bölgedeki askeri tehdidi yine tesis etmeye yönelik uğraşını ortaya koyuyor.
– Stratejik açığın kapatılması
Ani ateş gücü desteği, ABD’li askeri yetkililerinin ocak ayının başında bu bölgenin büyük bir çatışmaya “hazır olmadığını” kıymetlendirdikleri istikametindeki haberlerin akabinde geldi.
ABD basınına nazaran Trump, İran’daki protestoculara yönelik baskılara karşı bir dizi cevap seçeneğini kıymetlendirdi fakat bu süreçte lojistik pürüzlerle karşılaştı.
Amerikan askeri varlığının değerli bir kısmı 2025’in sonlarında Karayipler ve Asya’ya kaydırıldı. Bu durum, Orta Doğu’nun sürdürülebilir savaş operasyonları için yetersiz kalmasını beraberinde getirdi.
New York Times gazetesine konuşan üst seviye bir askeri yetkili, bölgedeki kumandanların ABD mevzilerini sağlamlaştırmak ve muhtemel İran misillemesine karşı savunmayı güçlendirmek için ek mühlet talep ettiklerini tabir etti. Ayrıyeten, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Trump’ı, İsrail’in İran misillemesine hazırlıklı olmadığı konusunda uyardığı belirtildi.
Bu tereddüt, ABD’nin Haziran 2025’te İran’daki Fordow, Natanz ve İsfahan nükleer tesislerine hava saldırısı düzenlediği Gece Yarısı Alımlı Operasyonu’nun gerçekleştirilmesiyle çelişti.
Washington, ocak ayının başında yaşanan lojistik yetersizliklerin tekrarlanmasını önlemek maksadıyla süratli bir kuvvet oluşturma faaliyeti buyruğu verdi.
– Deniz gücü projeksiyonu
Söz konusu desteğin merkezinde, ABD’ye ilişkin “USS Abraham Lincoln (CVN 72)” uçak gemisinin ABD Merkez Komutanlığının (CENTCOM) sorumluluk alanına girmesiyle Orta Doğu’ya konuşlandırılması yer alıyor.
Gemide, karanın iç bölümlerine kadar güç yansıtma kapasitesine sahip gelişmiş bir hava gücü olan “Carrier Air Wing (CVW) 9” bulunuyor.
Bu hava kanadı, “VMFA-314” filosuna ilişkin “F-35C Lightning II” savaş uçaklarını, “F/A-18E/F Muhteşem Hornet”lerden oluşan çok sayıda filo ve düşman hava savunmasını bastırmak için tasarlanmış “EA-18G Growler” elektronik taarruz uçaklarını içeriyor.
Uçak gemisine, “Destroyer Squadron (DESRON) 21’e” ilişkin “USS Frank E. Petersen Jr. (DDG-121)”, “USS Michael Murphy (DDG-112)” ve “USS Spruance (DDG-111)” güdümlü füze destroyer eşlik ediyor. Bu gemiler, bölgede halihazırda konuşlandırılmış olan güçlü deniz devriyesine katılıyor.
ABD’nin bölgede çok sayıda “Arleigh Burke” sınıfı destroyer bulundurduğu, “USS McFaul (DDG-74)” ve “USS Mitscher (DDG-57)” gemilerinin CENTCOM sorumluluk alanında, “USS Roosevelt (DDG-80)” gemisinin ise Akdeniz’de bulunduğunun doğrulandığı bildiriliyor.
Su üstü gemilerinin, Aegis Savaş Sistemi ile donatıldığı ve “BGM-109 Tomahawk” seyir füzeleri de dahil çeşitli füzeleri ateşleyebilen “MK 41” Dikey Fırlatma Sistemlerine sahip olduğu belirtiliyor.
Bu yapılandırma, ABD güçlerine memleketler arası sularda nispeten inançlı bir pozisyondan İran’ın iç kesitlerine yönelik hassas ataklar düzenleme yeteneği sağlıyor.
Ayrıca, gemi kümesi, Pentagon yetkililerinin bölgede en az bir adedinin faaliyette olduğunu doğruladığı nükleer güçle çalışan akın denizaltılarını da içeriyor ve armadaya saklı bir seyir füzesi yeteneği katıyor.
– Hava üstünlüğü, derin taarruz kabiliyeti
Deniz kuvvetlerindeki yığınağa paralel formda ABD Hava Kuvvetleri de kara temelli atak potansiyelini değerli ölçüde artırdı.
Hava gücünün değerli ölçüde tekrar konuşlandırılması kapsamında, 494’üncü Avcı Savaş Filosu, İngiltere’deki Lakenheath’ten, Ürdün’deki Muwaffaq al Salti Hava Üssü’ne yaklaşık bir düzine F-15E Strike Eagle savaş uçağı konuşlandırdı.
F-15E, Washington’ın Tahran ile muhtemel bir çatışmada öngördüğü cinsten vazifeler için kritik bir platform olma niteliği taşıyor. İki kişilik bu uçaklar, derin nüfuz vazifeleri için tasarlanmış olup, İran’ın altyapısını gaye almak için gerekli hassas güdümlü mühimmat ve sığınak delici bombaları taşıyabilme kapasitesine sahip.
Havada yakıt ikmali sağlayan ve hem kara hem de uçak gemisi tabanlı jetlerin menzilini artıran “KC-135 Stratotanker”lerin de bölgede olduğu biliniyor.
ABD, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Al Dhafra Hava Üssü’nde “MQ-9 Reaper” tipi insansız hava araçları (İHA) dahil keşif uçakları kullanmaya devam ediyor.
Uçuş takip datalarına nazaran, istihbarat yeteneklerini daha da güçlendirmek için ABD Hava Kuvvetlerine ilişkin bir “RC-135W Rivet Joint” uçağı kısa müddet evvel Katar’a indi.
Elektronik emisyonları izlemek için kullanılan bu özel platform, muhtemelen İran’ın radar ve irtibat ağlarını takip ederek gelen akın güçleri için maksat paketleri oluşturuyor.
– Savunma kalkanı, asker artışı
Saldırı ögeleri bölgeye ulaşırken ABD, İsrailli yetkililerin de gündeme getirdiği İran balistik füzelerine yönelik misilleme riskine karşı Amerikan askerlerini ve müttefiklerini korumak için savunma duruşunu güçlendirdi.
CENTCOM ve bölgesel ortaklar, 12 Ocak’ta Katar’daki El-Udeyd Hava Üssü’nde yeni bir uyum hücresi açtı. Yeni Orta Doğu Hava Savunma-Birleşik Savunma Operasyonları Ünitesi (MEAD-CDOC), harekat alanı genelinde entegre hava ve füze savunmasını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Bu esnada, Patriot ve Bölge Yüksek İrtifa Hava Savunma Sistemi (THAAD) İsrail ve BAE’ye konuşlandırılırken, Katar, Kuveyt ve Ürdün’deki üslerdeki Patriot sistemleriyle destekleniyor.
USS Abraham Lincoln kümesinin ve ek hava filolarının konuşlandırılmasıyla bölgeye yaklaşık 5 bin 700 ABD askeri daha eklendi ve bu artış, Orta Doğu’daki ABD asker sayısını yaklaşık 50 bine çıkardı.
– Siyasi istikrarsızlık
Söz konusu askeri yığınak, İran’daki ağır siyasi istikrarsızlık ve Washington’dan gelen karışık sinyallerin art planında gerçekleşiyor.
İran, ekonomik şikayetler nedeniyle ülke çapındaki kentlerde büyük çaplı protestolara sahne oldu. İran hükümetinin muhalefete yönelik baskısına cevap olarak Trump, toplumsal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda İranlılara “protestoya devam etmeleri” davetinde bulundu.
Protestocuların öldürülmesi halinde ABD’nin “kurtarma” operasyonu düzenleyeceği ihtarında bulunan Trump, Amerikan güçlerinin “yardım etmeye hazır” olduğunu belirterek, askeri seçeneklere işaret etti.
Ancak Trump, daha sonraki açıklamasında, Tahran’ın planlanan infazları askıya aldığını söyleyerek bu bahisteki halini değiştirdi.
26 Ocak’ta Axios haber platformuna verdiği demeçte, İran’a ait durumu “değişken” halinde nitelendirerek “büyük armadanın” gelişine atıfta bulunan Trump, “(İran) Muahede yapmak istiyorlar. Bunu biliyorum. Birçok sefer aradılar. Konuşmak istiyorlar.” dedi.
Diplomatik açılıma karşın, alandaki fizikî gerçeklik değişti. USS Abraham Lincoln’ün konuşlandırılması ve bölgesel savunmanın güçlendirilmesi, ocak ayının başında ABD’nin harekete geçmesini geciktirdiği bildirilen hazırlık açığını kapattı ve Washington’a diplomatik duraklamanın sona ermesi halinde derhal harekete geçme kabiliyeti kazandırdı.