Anayasa Mahkemesi, isimli denetim altında olan ve adresi bilinen şüphelinin boş olduğu bilinebilecek konutuna koçbaşıyla girilmesini “ölçüsüz” buldu. Mahkeme, kapı kırılmasından doğan zararın tazmin edilmemesini konut dokunulmazlığı hakkının ihlali saydı.
Aramada Kapı Kırılması Her Vakit Türel mi?
Anayasa Mahkemesi’nin 2021/6080 müracaat numaralı Ali Kaya kararına mevzu olan olayda, “suç işlemek emeliyle kurulan örgüte üye olma” soruşturması kapsamında müracaatçının konutunda arama yapılmıştır. Kolluk güçleri, “Polis, kapıyı açın” ihtarına karşılık alamayınca kapıyı koçbaşıyla kırarak içeri girmiştir. Lakin müracaatçının, o tarihte zati birebir soruşturma kapsamında “konutu terk etmeme” isimli denetimi altında olduğu ve adres değişikliğinin mahkeme kararıyla onaylandığı ortaya çıkmıştır.
AYM: “Adresi Bilinen Şahsın Kapısı Kırılmamalıydı”
AYM yaptığı incelemede, arama kararının türel bir desteği olduğunu ve legal bir hedef taşıdığını kabul etmiştir. Ancak müdahalenin “ölçülülük” unsuruna muhalif olduğuna dikkat çekmiştir. Yüksek Mahkeme, şu münasebetlerle ihlal kararı vermiştir:
Adres Bilgisi Mevcut: Başvurucu esasen isimli denetim altındadır ve nerede olduğu devletin resmi kayıtlarında mevcuttur.
Boş Olduğu Bilinebilir: Şahsın isimli denetimi öteki bir adreste sürdüğü için arama yapılan konutun boş olduğu kolluk güçlerince bilinebilir durumdadır.
Daha Hafif Prosedürler: Kapıyı koçbaşıyla kırmak yerine çilingir üzere daha az ziyan verecek teknikler denenebilirdi.
Zararın Tazmin Edilmemesi: Oluşan maddi zararın (kırılan kapı) ve manevi tesirlerin yönetim tarafından karşılanmaması, külfeti büsbütün vatandaşa yüklemiştir.
Tazminat Davalarında “Kategorik Red” Periyodu Bitiyor
Yerel mahkeme (Kars 1. Ağır Ceza Mahkemesi), Yargıtay’ın “konuttaki eşyalara ziyan verilmediği sürece kapının kırılmasından yönetim sorumlu tutulamaz” halindeki yerleşik içtihadına dayanarak davayı reddetmiştir. AYM ise bu yaklaşımı eleştirerek, mahkemelerin somut olayın şartlarına bakmaksızın “genel ve soyut gerekçelerle” tazminat taleplerini reddetmesini anayasaya karşıt bulmuştur.
Kararın Sonucu ve Giderim
AYM, müracaatçının konut dokunulmazlığı hakkının ihlal edildiğine oy birliğiyle karar vermiştir. İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için evrak, tekrar yargılama yapılmak üzere Kars 1. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmiştir. Ayrıyeten müracaatçıya 30.975,20 TL yargılama masrafı ödenmesine hükmedilmiştir. Kararı görmek için .