Bayraktar, Rize’de bir otelde düzenlenen Milletlerarası Ayder Güç Forumu’nda yaptığı konuşmada, forum vesilesiyle hem global güç gelişmelerini hem de Türkiye’nin, Türkiye Yüzyılı’nda güce dair amaçlarını paylaşma fırsatı bulacaklarını söyledi.
Enerjilerin aslında çatışmaların kaynağı olduğu dünyada adaletin de bir modülü olması gerektiğine işaret eden Bayraktar, dünyada 700 milyon insanın elektriğe erişiminin olmadığını, 2 milyarın üzerinde insanın da hala gücünü klasik ısınma usulleriyle sağladığını anlattı.
Bayraktar, dünyada adaletsiz bir güç dağılımı yaşandığını tabir ederek, “Cumhurbaşkanımız, ‘Dünya 5’ten büyüktür ve daha adil bir dünya mümkündür’ derken aslında içerisinde bu güçteki adaletsizlik ve oraya dair söyleyecekleri kelamların olması gerektiğini de söz ediyor.” diye konuştu.
Enerjide son 5 yılda bütün senaryoların ötesinde gelişmeler yaşandığının altını çizen Bayraktar, şu değerlendirmede bulundu:
“Pandemiyi yaşadık. Dünyada büyük bir ticaret savaşı hala devam ediyor. Global güç tedarik zincirlerinde kırılmalar yaşadık. Çok yüksek güç fiyatları yaşadık. Yüksek enflasyonun olduğu para maliyetlerinin arttığı, muhakkak bir müddet krizlerin yaşandığı son 5 yıl ancak krizler bitmiyor. Jeopolitik krizler, jeopolitik çatışmalar, sıcak savaşlara döndük.”
Bayraktar, jeopolitik manada çok güç bir periyottan geçildiğini belirterek, “Böyle bir devirde bütün ülkeler bir mevzuya odaklanmış durumda. Herkes, her ülke, ülkelerinin iktisadı için ülkelerinin büyümesi için kesintisiz bir biçimde güç güvenliğini sağlama noktasında büyük bir uğraşın içerisinde.” dedi.
Bayraktar, güç zengini ülkelerin, güçlerini satabilecekleri piyasaları, piyasaların ayakta durmasını ve o piyasalara ulaşacak güzergahların lojistik manasında güvenliği konusuna odaklanmış durumda olduklarını aktardı.
Dünyanın jeopolitik tansiyonların, jeopolitik çatışmaların daha da ağırlaştığı bir noktaya gittiğinin ve dünyada elektrik talebinin arttığının altını çizen Bayraktar, “Her şey elektrikleşiyor her şey dijital hale geliyor ve elektrik talebi artıyor. Yapay zeka, bilgi merkezleri, elektrikli araçlar. Yalnızca bugün Türkiye’de 350 bin tane elektrikli araç var. Toplam araç filosunun şu anda yüzde 2’si fakat her gün işte Togg’u yollarda çok sık görmeye başladık, artmaya devam ediyor.” tabirlerini kullandı.
Artan elektrik talebinin dünyada kıymetli kırılmalara da sebebiyet vereceğine işaret eden Bayraktar, dünyada büyük bir güç ve maden savaşları ve bunları elde etmekle alakalı bir gayret gördüklerini söyledi.
– “Türkiye son 20 yılda elektrik ve doğal gaz talebi 3 kat artmış bir ülke”
Bayraktar, Türkiye’nin son 20 yılda elektrik ve doğal gaz talebi 3 kat artmış bir ülke olduğunu belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
“Önümüzdeki sürece baktığımızda işte o biraz evvel saydığım vesilelerle Türkiye’nin 2050’li yıllarda yani önümüzdeki 30 yılda elektrik talebi en az üç kat artacak. Yani bizim de talebimiz büyük bir süratle büyümeye devam ediyor. Türkiye’de yaptığımız çok kıymetli bir program. Cumhurbaşkanımızın 2002’de iktidara geldiğimizde ortaya koyduğu çok kıymetli bir maksat var. Türkiye’de biz yalnızca 5 vilayette olan doğal gazı Türkiye’deki bütün hanelere götürecek bir programla yola çıktık ve bugün 81 vilayette 950 yerleşim yerinde, Rize’nin birçok yerinde doğal gaz kullanılır hale geldi. Bu doğal gaz doğal dışarıdan temin ederek vatandaşlarımıza sunduğumuz bir hizmet. Hasebiyle doğal gaz talebimiz artmaya hem konutlarda hem endüstride ekonomimiz büyüdükçe devam ediyor.”
Türkiye’nin 2022’de güç ithalatına 96,5 milyar dolar ödediğini vurgulayan Bayraktar, şöyle devam etti:
“Çok büyük bir para ve biz her yıl hani o sene güç fiyatları çok yüksekti global piyasalarda ancak biz her sene yaklaşık 60-70 milyar dolar para güç ithalatı için ödüyorduk. Bu bizim iktisatta de aslında en değerli açmazımız olan cari açık probleminde bizi en çok zorlayan ögelerden bir tanesi. Hasebiyle ikinci çözmemiz gereken sorun, sorun Türkiye’nin güçteki dışa bağımlılık problemi. Biz Türkiye Yüzyılı’nda Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu vizyonda diyoruz ki mutlak surette Türkiye’nin güçteki dışa bağımlılığını bitireceğiz ve inşallah Türkiye, güçte ve madenlerde net ihracatçı bir ülke olacak. Bu türlü bir dışa bağımlılığı bitirmiş, güçte bağımsız bir Türkiye hedefliyoruz. Türkiye COP31’in yani Birleşmiş Milletler İklim Değişimleriyle Çaba Taraflar Konferansı’nın ev sahibi, başkanı ülke. Dolayısıyla dünyaya söyleyecek bir iletimizin olacağı bir periyoda giriyoruz 2026 yılında ve bizim de güçte 2053’te Türkiye’nin net sıfır emisyon gayesine yanlışsız giden siyasetler geliştirmeyi planlıyoruz.”
Bayraktar, Türkiye’nin yerli ve yenilenebilir kaynaklarını azami ölçüde gücüne ve iktisadına katacağını belirterek, şunları kaydetti:
“Her yıl yaklaşık 7 bin-8 bin megavat yeni gücü biz, kurulu gücümüze katıyoruz. Bu sahiden çok kıymetli bir ölçü. Avrupa’da Türkiye, yenilenebilir güçte 5’inci sırada. Hidrolik santrallerimiz var, 12 bin megavattan sonra 23 yılda 32 bin megavatlara geldik. Güneşte ve rüzgarda şu 15 yıl içerisinde 40 bin megavatları aşan toplam güce geldik ve gayemiz Sayın Cumhurbaşkanımız Bakü’de 28’inci COP toplantısında taraflar konferansında dünyaya şunu ilan etti: Türkiye 2035’te 120 bin megavatlık bir kurulu güce güneşte ve rüzgarda ulaşacak. Buna ulaşabileceğimize şu anda girdiğimiz, yaptığımız projelerle inanıyoruz. Bu yıl inşallah, yenilenebilir yeni bir rekor yılı olacak. 2026 biraz daha büyüyerek artacak. Hasebiyle yerli ve yenilenebilir kaynaklarını en üst seviyede kullanan bir Türkiye’yi hedefliyoruz.”
– “Türkiye petrol ve gazda değerli bir kademeye geldi”
Türkiye’nin mutlak surette petrol ve doğal gaz arayan ve bulan ülke olacağını belirten Bayraktar, “Bu bahiste bilhassa 2016 yılından sonra Türkiye değerli bir strateji değişikliğine girdi ve Akdeniz’de, Karadeniz’de aramalar yapmak üzere, kararlı, ısrarlı ve inançlı bir biçimde arama yapmak üzere kendi gemilerini almaya başladı. Kendi insanımızla, ekipmanımızla biz Akdeniz’de ve Karadeniz’de aramalara başladık. Bugün Türkiye gemi filosuna katılan son 2 gemiyle bir arada dünyada derin deniz filosu olarak 4’üncü büyük filoya sahip ülke haline geldi.” dedi.
Bayraktar, Türkiye’nin 6 sondaj, 2 de sismik gemisi olduğunu söz ederek, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bunların dayanak gemilerini de düşündüğünüzde devasa bir filodan bahsediyoruz ve bu 2016’daki strateji değişikliği bizi 2020 yılında pandeminin tam ortasında, 2020 yılı Ağustos ayında Karadeniz’deki keşfe götürmüştü. İsmine, Sakarya Gaz Alanı dediğimiz alanda biz Cumhuriyet tarihinin en büyük doğal gazını keşfetmiştik ve dünyada offshoreda yapılan 2020 yılındaki en büyük keşifti. Bütün büyük şirketler yatırımlarını ertelerken, yatırımlarını vazgeçerken, iptal ederken biz o kararlılıkla bu çalışmaları yerine getirdik ve çok değerli bir sonuç aldık. Doğal bulmak kadar üretmek bir o kadar daha zordu. Lakin tekrar dünyada rekor sayılabilecek bir müddette biz o doğal gazı Karadeniz’in derinliklerinden çıkardık. Deniz derinliğinin 2 bin 100 metre olduğu bir lokasyondan bahsediyoruz. Oradan çıkardık ve 170 kilometre uzaklıkta karaya taşıdık ve bugün 4 milyon hanede Türkiye’de kendi ürettiğimiz gazı kullanıyoruz.”
Bakan Bayraktar, 2026’nın enerjide kıymetli dönüşümlerin, kıymetli gelişmelerin yaşanacağı bir yıl olacağına dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“2026’da Karadeniz’deki Sakarya Gaz Alanı’ndaki üretimimiz 2 katına çıkacak. Osmangazi Yüzer Üretim Platformu’muzda artık 8 milyon haneye yetecek doğal gazı kendimiz üretmiş olacağız. Gabar, bizim petrolde çok değerli bir keşfimiz. 2021 yılında gerçekleştirdiğimiz ve bugün 80 bin varil günlük üretime çıktığımız Gabar, tekrar o değişen stratejinin yani Türkiye’de aranmadık, gidilmedik hiçbir yer kalmasın stratejisinin bir sonucu. Doğal ‘Terörsüz Türkiye’ bağlamında bugün çok daha kıymetli. Ben vakit zaman bunu söz ediyorum, ‘Terörsüz Türkiye’nin adeta küçük bir kesiti, küçük bir fragmanını biz orada göstermiş oluyoruz. Yıllarca terörle gayret ettiğimiz o bölge terörden arınınca biz oraya mühendislerimizi, gruplarımızı gönderip, o dağlarda o petrolü, milyonlarca yıldır orada duran o petrolü çıkartmak ve üretmek ve ekonomimize katmak nasip oldu.”
Bayraktar, Gabar’da, Şırnak’taki dağlarda 3 bin 600 gencin çalıştığını belirterek, “Yüzde 80’i o bölgeden, Türkiye’nin en genç nüfusuna sahip Şırnak’ın çocukları. Münasebetiyle bu değerli projeyle birlikte hem ekonomik katkısı hem çok kıymetli bir toplumsal tesiriyle bir arada Türkiye petrol ve gazdan değerli bir kademeye geldi.” diye konuştu.
– Karadeniz’deki sondaj çalışmaları
Doğal gaz ve petrol arama çalışmaları ve üretimin devam ettiğini, bir taraftan da yeni keşifler için sondajlar yapılacağını vurgulayan Bayraktar, şöyle devam etti:
“Karadeniz’de 6 tane yeni sondaj yapacağız keşif hedefli, yeni lokasyonda. Bunlardan bir tanesi şu anda içinde bulunduğumuz Rize sonları içerisinde offshoreda denizde, Çayeli açıklarında yapmayı düşündüğümüz bir sondaj. Artık herkes benden onu bekliyor, aslında müjde bekliyorlar ancak benim stilimi bilenler bilir, biz sondaj yapmadan bir şey açıklamıyoruz. Kimi hocalar çıkıyor ‘Efendim, petrolü bulduk.’ Keşke o kadar kolay olsaydı fakat bizim Çayeli açıklarında kazmayı düşündüğümüz lokasyon, şu anda lokasyon yerini aşağı üst tespit etmiş durumdayız. Alışılmış sismik çalışmalardan aldığımız data, onları değerlendirdikten sonra yaklaşık 1500 metrelik derinlik var, su derinliği. Ondan sonra da 2 bin 500 ile 3 bin metre daha deniz tabanından sonra kazıp 4 bin-4 bin 500 metrede olduğunu düşündüğümüz inşallah hidrokarbon kaynağını arayacağız ve 2026 bizim bu sondajı yapacağımız yıl olacak. Şu anda sizlere açıklayabiliriz.”
Bayraktar, Filyos Limanı’nın, Karadeniz’in değerli bir limanı olduğuna işaret ederek, “Filyos Limanı temel prestijiyle taşıma yani değerli bir lojistik liman olarak dizayn edilmişti. Ama o denli bir denk geldi ki biz keşfi yaptığımız esnada, aramaya devam ederken Filyos Limanı da çabucak hemen bitiyordu. Artık bir manada Filyos Limanı bize baht getirdi diyelim. İnşallah benzeri şeyi burada yaşarız.” tabirlerini kullandı.
Limandaki çalışmaların bitmeye yakın olduğunu anlatan Bayraktar, tıpkı Filyos Limanı’nda olduğu üzere, buradaki liman biterken de keşif gelmesi temennisinde bulundu.
Bakan Bayraktar, Türkiye’de deniz ve kara alanlarında yapılacak çalışmalar hakkında da şu bilgileri paylaştı:
“Bir tanesi Diyarbakır’da yapacağımız kaya petrolü, kayadaki petrolü çıkarmakla alakalı bir ankonvansiyonel üretim metodu. Bu formülü Türkiye’de geçmişte denemeler oldu lakin biz bunu Diyarbakır’da daha farklı bir yordamla, daha farklı bir iş modeliyle 4 alanda kayaların içerisine sıkışmış, sıkıştığını düşündüğümüz petrolleri üretmeyi hedefliyoruz. Bunu da 2026 yılında inşallah hayata geçiriyoruz. Oradan alacağımız bir sonuç bizi önümüzdeki periyotta Şırnak’tan da daha büyük bir üretime götürebilecek bir potansiyele sahip. Yani Türkiye için Diyarbakır’daki bu kaya petrolü araması çok değerli bir oyun değiştirici özellikte. Münasebetiyle 2026 bu açıdan bizim için kıymetli.”
– “Türkiye’nin gücünün yüzde 10’u ve elektriğin yüzde 10’unu oradan sağlayacağız”
Türkiye’nin artık yurt dışında denizde ve karada arama yapabilecek bir noktada olduğunu vurgulayan Bayraktar, birçok şirketin farklı coğrafyalarda, Afrika’da, Orta Doğu’da, Orta Asya’da, farklı yerlerde Türkiye ile ortak arama yapmak istediğini söyledi.
Bayraktar, petrol ve gazını arayan ve bu manada petrol ve gazda dışa bağımlılığını düşürmüş bir Türkiye hedeflediklerine dikkati çekerek, şöyle devam etti:
“Nükleeri güç sepetine katmış bir Türkiye maksadımız var ve Türkiye’nin 70 yıllık düşü Akkuyu’da, Mersin’de inşallah hayata geçiyor. Orada yaptığımız çalışmalarla, Rusya Federasyonu ile gerçekleştirdiğimiz proje kapsamında biz 4 reaktörü bu yıldan başlayarak, birinci reaktörü de önümüzdeki yıllarda devreye almayı hedefliyoruz. Türkiye’nin gücünün yüzde 10’u ve elektriğin yüzde 10’unu oradan sağlayacağız. Lakin onun yanında kesinlikle Sinop, Trakya santralleriyle Türkiye’nin 2050 yılına kadar küçük modüler reaktörlerle 20 bin megavatlık bir nükleer kapasiteye sahip olması lazım. İnşallah bunu da kararlılıkla hayata geçireceğiz.”
Türkiye’nin önündeki kıymetli maksatlardan birinin de komşularıyla ve bölgesiyle olan güç işbirliği olduğuna değinen Bayraktar, “Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Çizgisi, TANAP Boru Sınırı, Bakü-Tiflis-Erzurum Boru Sınırları ile biz hem Türkiye’nin hem Avrupa’nın arz güvenliğini hem de aslında global ölçekte dünya petrol piyasalarına iki ülke olarak doğal Gürcistan’la bir arada çok değerli katkı yapıyoruz. Münasebetiyle komşularımızla enterkonneksiyon kapasitelerinin arttığı bir dünyayı önümüzdeki periyotta hedefliyoruz.” dedi.
Bayraktar, Türkiye’nin enerjiyi çatışmaların kaynağı değil, barışın, paylaşımın, karşılıklı bir formda refahı daha arttırmanın bir kaynağı olarak gördüğünü belirterek, şunları kaydetti:
“İşte komşumuz Suriye’de yaşanan o uzun uğraşta yıllardan sonra artık tekrar Suriye’nin ayağa kalkması için onlara Azerbaycan’la birlikte doğal gaz götürüyoruz. Ülkemizden elektrik ihraç ediyoruz ve oradaki altyapıyı tekrar onların kalkındırabilmesi için hem Suriye’deki madenler, petrol, doğal gaz kaynaklarının işletilmesi ve Suriye iktisadına katılması için de birlikte projeler yürütüyoruz. Münasebetiyle biz enerjiyi barışın ve kalkınmanın bir aracı olarak görüyoruz. O minvalde karşılıklı yarar ve kazan kazan prensibiyle bu projeleri hayata geçiriyoruz.”