Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu ile Sıhhat Bakanlığınca düzenlenen “Tıp ve Kültür-Sanat Sempozyumu”, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın iştirakiyle gerçekleştirildi.
Sağlık Bakanı Memişoğlu, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi Millet Kütüphanesi Konferans Salonu’nda düzenlenen sempozyumda yaptığı konuşmada, Anadolu’nun binlerce yıl şifanın, ilmin, sanatın ve merhametin merkezlerinden biri olduğunu söz etti.
Bu topraklarda tıbbın insanı vücuduyla, ruhuyla ve yaşadığı etrafla birlikte ele alan bütüncül bir anlayış olarak geliştiğini belirten Memişoğlu, “İslam ve Türk medeniyetlerinin sıhhati merkeze alan bu yaklaşımı, Orta Asya’dan Anadolu’ya, Selçuklu’dan Osmanlı’ya uzanan güçlü bir gelenek haline getirmiştir.” dedi.
Memişoğlu, Kayseri’de 1206’da hizmete açılan Gevher Nesibe Sultan Darüşşifası’nda tıp eğitimi ile hasta bakımının tıpkı çatı altında yürütüldüğünü, bugünkü anlamda buranın bir tıp fakültesi niteliği taşıdığını belirtti.
Selçuklu’dan Osmanlı’ya uzanan bu şifahane geleneğinin Edirne Darüşşifası ile daha da kurumsallaştığını lisana getiren Memişoğlu, Sultan II. Bayezid Külliyesi içerisinde yer alan bu merkezin tıbbın, mimarinin, müziğin ve toplumsal hayatın bir bütün olarak ele alındığı ileri bir sıhhat anlayışını temsil ettiğini söyledi.
Memişoğlu, birebir devirde Avrupa’da ruhsal hastalıkların dışlanma ve cezalandırmayla karşılandığını, Anadolu’da müzikle, mimari ve çevresel ögelerle şekillenen bir tedavi anlayışı benimsendiğini anlattı.
Sevgi ve merhametin insanın en kadim şifa kaynaklarından olduğunu tabir eden Memişoğlu, “Bu coğrafyada tıp sadece uygulamayla değil, bilgiyle, kayıtla ve bilimsel yolla de gelişmiştir. Sabuncuoğlu Şerefeddin’in cerrahi atlası, kullanılan cerrahi aletleri ve teknikleri detaylı biçimde tanımlayan öncü bir eser olarak bu geleneğin en kıymetli örneklerinden biridir.” dedi.
Memişoğlu, İbn-i Sina’nın tıbbı Horasan’dan Endülüs’e uzanan ilim yolculuğunda Tıbbın Kanunu isimli 5 ciltlik külliyatıyla sistematik bütünlük içerisinde ele aldığını, yalnızca kendi çağını değil, yüzyıllar boyunca dünya bilimini derinden etkilediğini, bu yapıtın çeşitli lisanlara çevrilerek asırlar boyunca Batı tıbbının temel müracaat kaynağı olduğunu söyledi.
Bakan Memişoğlu, İbn-i Sina’nın hekimliğin temel gayesini hastalığı tedavi etmekten evvel sıhhatin korunması olarak tanımladığını lisana getirerek, bu anlayışı temel alarak hami sıhhat hizmetlerini merkeze alan bir sıhhat siyaseti yürüttüklerini belirtti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde “Sağlıklı Türkiye Yüzyılı” vizyonuyla hayata geçirdikleri “Koruyan, Geliştiren ve Üreten” sıhhat modeliyle geçmişte devraldıkları birikimi çağın imkanlarıyla buluşturduklarını bildiren Memişoğlu, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bugün bizler, geçmişin birikimini geleceğin bilimiyle buluşturarak yeni İbn-i Sina’ların, Safiye Ali’lerin, Gazi Yaşargil’lerin yetiştiği bilimsel çalışmaların ortaya konulduğu güçlü bir sıhhat ekosistemi inşa etmek için kararlılıkla çalışmaya devam ediyoruz. Bu esaslı birikimin bugün nasıl bir hafızaya ve estetik lisana dönüştüğünü ise sempozyum kapsamında ziyaretçilerle buluşan ‘Taşa Kazınan Şifa’ standı son derece çarpıcı biçimde ortaya koymaktadır. Stant, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı dünyasında şifayı kurumsallaştıran bayanların izini, mimariyle iç içe geçmiş sembolik bir lisanla bugüne fısıldamaktadır.”
– “83 GETAT uygulama merkezinde 13 bin 485 sertifikalı hekimimizle hizmet vermekteyiz”
Bakan Memişoğlu, Emine Erdoğan’ın himayesinde gelişen klâsik ve tamamlayıcı tıp uygulamalarını aile hekimliğinde de yapılabilir hale getirdiklerini ve gelecek periyotta daha da yaygınlaştırmayı hedeflediklerini, böylelikle birinci basamakta hami sıhhat anlayışını güçlendiren bütüncül bir hizmet sunmayı amaçladıklarını vurguladı.
Memişoğlu, şunları kaydetti:
“Geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarını bilimsel, etik ve mevzuat temelli çerçevede sıhhat sistemimizin bir modülü haline getirmiş bulunuyoruz. Ülkemizde 83 GETAT uygulama merkezi, 2 bin 160 ünite ve 13 bin 485 sertifikalı hekimimizle insanımıza hizmet vermekteyiz. Bugüne kadar 1,5 milyon vatandaşımız toplamda 3 milyon kere bu hizmetlerden faydalanmıştır. Bugün burada düzenlenen bu sempozyum, geçmişten bugüne taşınan insan merkezli sıhhat anlayışını görünür kılarken, geleceğe yönelik güçlü bir düşünsel tabanı oluşturmaktadır. Doktorlarımızdan akademisyenlerimize, sanatkarlarımızdan araştırmacılarımıza uzanan bu değerli buluşmanın sıhhat alanında düşünsel derinliği artıracağına, kültür ve sanatın düzgünleştirici gücüne dair güçlü bir farkındalık oluşturacağına inanıyorum.”
– “Sanatın düzgünleştirici gücü, çağdaş tıbbın beşere dokunan tarafını güçlendirmektedir”
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da tıbbın insanın hem vücudunu hem de ruhunu anlamaya yönelik bir ilim, kültür ve sanatın ise insanın ruhunu besleyen, ona derinlik kazandıran en güçlü tabir alanları olduğunu kaydetti.
Bu iki alanın insanlığın ortak hafızasını, estetik anlayışını ve şifa arayışını birlikte şekillendirdiğini belirten Ersoy, Anadolu’nun kadim topraklarının bu bütüncül yaklaşımın en varlıklı örneklerine mesken sahipliği yaptığını, bu yaklaşımın düşünsel temellerini, büyük tabip ve filozofların yapıtlarında de açıkça gördüklerini anlattı.
Ersoy, Farabi’nin ilim ile sanatı birbirinden ayırmadan müziği sırf estetik alan olarak değil, insan ruhunu dengeleyen ve düzgünleştiren bir öge olarak ele aldığını belirtti.
İbn-i Sina’nın da tıbbı sadece hastalığı tedavi eden disiplin değil, insanın vücudu, ruhu ve etrafıyla bir bütün olarak ele alınması gereken hikmet alanı olarak tanımladığını, onun yapıtlarında müzik, ritim, çevresel estetik ve ruhsal durumun tedavi sürecindeki rolünün açıkça vurgulandığını aktaran Ersoy, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bu anlayış Osmanlı medeniyetinde kurumsal boyut kazanmıştır. Bilhassa Edirne’deki II. Bayezid Darüşşifası, tıp ile sanatın bir ortada uygulandığı en seçkin merkezlerden biri olmuştur. Burada musiki, su sesi ve mimarinin estetik lisanı, hastaların ruhsal istikrarını destekleyen bir tedavi ögesi olarak kullanılmıştır. Darüşşifada hastaların durumuna nazaran belli musiki makamları kullanılmış, su sesiyle desteklenen mimari nizam, hastaların zihinsel dinginliğini artıracak biçimde tasarlanmıştır. Ney, ud ve rebab üzere enstrümanlarla icra edilen musiki, bilhassa ruh sıhhati tedavisinde tamamlayıcı bir usul olarak değerlendirilmiştir. Sultan II. Bayezid Külliyesinin şifahanesinde hastalara bakılmış, medresesinde öğrenciler yetiştirilmiş, mescidinde ibadet edilmiş, tabhanesinde konuklar ağırlanmış, aşhanesinde ise yoksul fukara doyurulmuştur. Ecdadımızın darüşşifa olarak kullandığı külliyeler bugün de bize emanettir.”
Vakıflar Genel Müdürlüğüne bağlı birçok darüşşifa bulunduğunu anlatan Bakan Ersoy, Tokat’taki Gök Medrese ismiyle bilinen Muineddin Pervane Darüşşifası, Kastamonu’daki Yılanlı Külliyesi Darüşşifası, İstanbul’daki Çoban Mustafa Paşa Darüşşifası, Üsküdar Atik Valide Darüşşifası, Kayseri’deki Gevher Nesibe Medresesi, Manisa’daki Ayşe Hafsa Sultan Darüşşifasının birinci akla gelenler ortasında yer aldığını anımsattı.
Ersoy, “Darüşşifalardan medreselere kadar pek çok alanda tedavi ile sanatın akıl ile kalbin birlikte ele alındığını görüyoruz. Bu sempozyum, işte bu kadim geleneğin çağdaş bir yansımasıdır. Günümüzde tıp bilimi büyük bir süratle ilerlerken, insanı sadece biyolojik bir varlık olarak ele almak kâfi değildir. Sanatın güzelleştirici gücü, çağdaş tıbbın beşere dokunan tarafını güçlendirmektedir.” dedi.
“Kültürle güçlenen bir toplum, geleceğe daha sağlam adımlarla yürür. Bu sempozyumun, disiplinler ortası yeni bakış açıları geliştirilmesine, ortak projelerin doğmasına ve kalıcı işbirliklerinin kurulmasına vesile olmasını temenni ediyorum. Bilginin sanatla, bilimin insan öyküsüyle buluştuğu her adım, medeniyet seyahatimize kıymet katacaktır.” sözlerini kullanan Ersoy, programa katkı sunan tüm kurum ve kuruluşlara, emeği geçen herkese teşekkür etti.