Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Müstakil Endüstrici ve İşadamları Derneğinin (MÜSİAD) “2025 Yılı Değerlendirmesi 2026 Yılı Beklentileri” programındaki konuşmasında, dünyanın önemli bir belirsizlik içinden geçtiğini, global iktisat siyasetlerine ait belirsizlik endeksinin tarihin en üst düzeylerine kadar çıktığını söyledi.
Belirsizliğe rağmen global piyasa algısının olumlu olduğunu lisana getiren Şimşek, global ekonomik görünümün 2026 için kısa vadede Türkiye ve gelişmekte olan ülkeler açısından olumlu bir senaryo çizebileceğini tabir etti.
Şimşek, Türkiye’nin ticaret ortaklarında hudutlu da olsa bir toparlanma yaşandığını ve bunun dış talep açısından değerli olduğunu, avro/dolar paritesinin ülke açısından olumlu ilerlediğini, gümüş ve bakır üzere istisnalar olsa da emtia ve güç fiyatlarının bir müddet daha düşük kalmasının beklendiğini söyledi.
Ticaretteki korumacılık, yüksek global borçluluk, yaşlanan dünya nüfusu, dönüştürücü ve yıkıcı teknolojiler, iklim değişikliği, artan jeopolitik tansiyonlar ve çatışmalara değinen Şimşek, “Özellikle orta-uzun vadeye baktığımızda şiddetli bir fotoğraf var.” diye konuştu.
Şimşek, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine devam etmesinin beklendiğini, Fed’in enflasyonu düşürme gayretlerinin devam edip etmeyeceğine ve artan korumacılık eğilimlerine ait kaygıların bulunduğunu söyledi.
Bu zorluklara karşılık kendilerinin bölgede entegrasyona kıymet vereceklerini, bağlantısallığı artıracaklarını, yeni kuşak hür ticaret mutabakatlarına ve hizmet ihracatına odaklanacaklarını belirten Şimşek, Türkiye’nin bu mevzulardaki avantajlarına işaret etti.
Şimşek, “Türkiye’nin toplam borcu, yani hane halkının, şirketlerin, finans bölümünün ve devletin borçlarının ulusal geliri oranı yüzde 94. Bize emsal ülkelerde bu oran yüzde 236, dünya ortalaması yüzde 311. Münasebetiyle dezenfasyonla birlikte ülkemizin önüne çok kıymetli bir fırsat penceresi çıkacak. Zira biz borçluluk manasında değerli bir avantaja sahibiz. Hane halkı borcu ve gerçek kesimin borcunun ulusal gelire oranı uzun devir ortalamalarının hayli altında.” dedi.
– “Mutlaka yapay zekaya odaklanmamız lazım”
Bakan Şimşek, hem iç hem dış talep açısından 2025’in kuvvetli geçtiğini belirterek, bu aksiliklere rağmen Türkiye’nin önemli avantajlarının bulunduğunu, bunun ön şartının dezenflasyonun, yani fiyat istikrarının sağlanması olduğunu söyledi.
Şimşek, geçmiş periyottaki dönüşüm mühletlerine göre yapay zekanın çok süratli ilerlediğini lisana getirerek kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Yapay zeka çok daha süratli ve şu anda inanılmaz yatırımların yapıldığı bir alan. Yapay zekayı yalnızca ChatGPT stili platformlar üzerinden görmeyin. Bu aslında üretim sınırlarından tutun yeni materyallerin keşfinden, sıhhatteki ihtilalden, savunma endüstrisindeki ihtilale kadar pek çok alanı kapsıyor. Olaya kolay bir biçimde bir uygulama üzerinden bakmamak lazım. Hasebiyle yapay zeka dönüşümü rekor seviyede yatırımı tetiklemiş durumda. Bizim de kesinlikle bu alana odaklanmamız lazım.”
Şimşek, Türkiye’nin, Yapay Zeka Hazırlık Endeksi’nde kendisine emsal ülkelere nazaran epey âlâ noktada bulunduğunu, gelişmiş ülkeler ortalamasını yakalamak istediklerini tabir etti.
– “Türkiye’nin jeostratejik kıymeti artıyor”
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, sulama yatırımlarına verdikleri takviyelere değindi, bir taraftan yeşil dönüşümü yönetirken öbür yandan su idaresi konusunda ıslahat çalışmasının devam ettiğini belirtti.
Bölgesel gerginliklere ve çatışmalara dikkati çeken Şimşek, dünyanın kural bazlı bir ekosistemden çıktığını, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan sistemin şu anda çatırdadığını, bugünkü ortamın 1930’lu yılları anımsattığını tabir etti.
Şimşek, dünyanın harikulâde bir devirden geçtiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Bu çatışmalarda Türkiye nerede? Öncelikle nitekim ülkemiz çok şanslı. Cumhurbaşkanı’mız üzere tecrübeli, muazzam bir birikimi olan ve bu süreçleri düzgün yöneten bir başkanla giriyoruz bu periyoda. Batı ile çok makul, istikrarlı, iki tarafın faydasına pragmatik bağlantılar inşa ediliyor. Suriye’de istikrarın sağlanması için çabalıyoruz. Gazze’de ateşkesin devamı çok pahalı. Azerbaycan-Ermenistan ortasındaki barış süreci aşikâr bir noktaya geldi. Rusya-Ukrayna ateşkesi olacak mı, olmayacak mı soru işareti. Fakat şunun altını çizmek istiyorum, Türkiye’nin jeostratejik değeri artıyor ve Türkiye bu periyoda hazırlıklı.”
Şimşek, global manada talebin her geçen yıl arttığı savunma endüstrisinde Türkiye’nin imza attığı başarılara değinerek, geçen yıl bu alandaki ihracatın 10 milyar doları aştığını, şimdi sürecin erken kademesinde olduklarını tabir etti.
Savunma endüstrisinde kilogram ihracat bedelinin 65 dolar olduğunu lisana getiren Şimşek, “Bizim toplam ihracatın kilogram kıymeti 1,5 dolar. Hasebiyle Türkiye bu mevzuda bir taraftan kendi savunmasını güçlendiriyor lakin bir taraftan da ortaya çıkan fırsatları kıymetlendiriyor.” diye konuştu.
– “Bütün zorluklara karşın ilerleme kaydetmeye devam ettik”
Bakan Şimşek, 2025’te yaşanan ekonomik gelişmelere değindi, “Yani kolay bir yıl olduğunu natürel ki söyleyemeyiz. Zira geçen sene gerçekten kuvvetli bir yıldı. Lakin bütün zorluklara karşın ilerleme kaydetmeye devam ettik. Biliyorum gerçek bölümün bilançosu farklı bir fotoğraf arz ediyor olabilir. Fakat nihayetinde makrofinansal istikrar kalıcı bir biçimde bilançodaki güzelleşmenin ön şartıdır.” dedi.
Rezervlere ait kaygıları giderdiklerini ve geniş tarifli rezerv yeterliliğini sağladıklarını, 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) gerilediğini ve dış finansman maliyetlerinin düştüğünü lisana getiren Şimşek, yurt dışından temin edilen finansmanın maliyetlerinin gerilediğini, Kur Muhafazalı Mevduattan (KKM) çıkışı başarılı bir halde yönettiklerini, swap hariç net rezervlerde 123 milyar dolarlık artış sağladıklarını anlattı.
Şimşek, “KKM’deki azalış ve swap hariç net rezervlerdeki artış sayesinde program periyodunda ülkemizin bilançosunda 266 milyar dolarlık bir güzelleşme sağladık. Bu bilançolara yansımasa da şirketlerin bedeline yansımaya başladı. Borsa İstanbul’daki halka açık şirketlerin piyasa pahası 271 milyar dolardan 410 milyar doların üzerine çıktı.” dedi.
– “Enflasyon düşmeye devam ediyor”
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, enflasyonun düşmeye devam ettiğini belirterek şunları söyledi:
“Enflasyon düşüyor. Bakın 2023’te enflasyon yüzde 65 civarıydı. 2024’te yüzde 44’e düştük, 2025’te de yüzde 31 civarına düştük. Artık maksadımız bunu 2026’da yüzde 20’nin altına indirmek. Buradaki düşüş tek boyutlu değil. Hakikaten bütün alt bileşenlerde enflasyonda gerileme var. Yıllık hizmet enflasyonu yüzde 91’den 2024’te yüzde 66’ya, 2025’te yüzde 44’e düştü. Besin enflasyonu 2023’te yüzde 72’ydi, 2024’te yüzde 44’lere, 2025’te yüzde 28 civarına kadar geriledi. Temel mal enflasyonu misal formda yüzde 27’ye ve hatta 2025 yılında yüzde 18’in altına geriledi.”
Şimşek, enflasyonun düşmeye nasıl devam edeceğine ait, “Merkez Bankamızın uyguladığı bir siyaset seti var. Kamu maliyesinde bilhassa hedeflenen enflasyonla uyumlu yönetilen-yönetilen fiyat düzenlemeleri yaptık. Yani kamunun fiyatlarını o çerçevede ayarladık. Arz istikametli önlemler devreye giriyor. Mesela konut arzında çok önemli artış var ve bu kira enflasyonunu olumlıu istikamette etkiliyor. Enflasyon beklentileri yüksek seyretse de düşmeye devam ediyor.” diye konuştu.
Bakan Şimşek, yeniden değerleme oranını enflasyon maksadının üst noktası olan yüzde 19’un altında, yüzde 18,95 artırdıklarını söyledi.
Şimşek, konut arzındaki artışa ait, “Son yıllarda birinci sefer 1 milyonun üzerine çıkan bir yapı ruhsatı kelam konusu. Bu da aslında bilhassa yüksek seyreden kira enflasyonunun artık süratli bir biçimde gerileceğini net bir formda ortaya koyuyor. Gerçekten konut fiyatıyla kira makası kapanıyor.” dedi.
– “Koşullar hala dezenflasyonu destekliyor, bu hususta kararlıyız”
Bakan Şimşek, hizmet enflasyonu bileşenlerinden olan eğitimde fiyat artışlarında kural bazlı bir çerçeve ortaya koyduklarını belirterek, geçen yılı zorlaştıran ögelerden birisinin de tarımdaki don ve kuraklık kaynaklı besin fiyatları olduğunu söz etti.
Bu yılın yağışlar açısından bereketli başladığını lisana getiren Bakan Şimşek, 2026’da tarımda önemli bir verimlilik ve üretim artışı beklediklerini tabir etti.
Şimşek, enflasyon beklentilerindeki güzelleşmeye işaret ederek, “Koşullar dezenflasyona müsait. Yani dezenflasyonu destekliyor ve biz bu bahiste kararlıyız. 2026 yılında da sonrasında da enflasyonu düşürmek için elimizdeki bütün enstrümanlarla çabaya kararlı bir formda devam edeceğiz.” dedi.