Bakan Uraloğlu, bir otelde düzenlenen “Vodafone Business Tech Connect Ankara” etkinliğinde yaptığı konuşmada, dünyanın endüstriyel robotlardan özelleştirilmiş taşınabilir şebekelere, kritik altyapı idaresinden otonom sürüş teknolojilerine kadar uzanan bir dönüşümün eşiğinde olduğunu söyledi. Endüstriyel robotların, üretim sınırlarını akıllı hale getirerek verimliliği katladığına işart eden Uraloğlu, özelleştirilmiş 5G ağlarının, işletmelerin kendi gereksinimlerine nazaran tasarlanmış irtibat tahlilleri sunarak operasyonel harikalığı mümkün kıldığını lisana getirdi.
Bu teknolojilerin, birbirine bağlı bir ekosistem oluşturarak, günlük hayatı, ekonomileri ve toplumları kökten değiştirdiğinin altını çizen Uraloğlu, “Bu yeniliklerin ehemmiyeti, sırf verimlilik artışıyla hudutlu değil, tıpkı vakitte sürdürülebilir kalkınmanın anahtarı. Endüstriyel robotlar, tehlikeli işleri üstlenerek emekçi güvenliğini artırıyor ve atık azaltma sağlayarak etrafa dost bir üretim modelini hayata geçiriyor. Otonom araçlar, trafik kazalarını yüzde 90’a varan oranlarda azaltıyor, böylelikle hem can kayıpları önleniyor, hem de iktisada çıkar sağlanıyor ve en değerlisi sıhhat sisteminin sürdürülebilir olmasını beraberinde getiriyor.” tabirlerini kullandı.
Uraloğlu, özelleştirilmiş 5G ağlarının ise akıllı fabrikalarda makineler ortası bağlantısı kusursuzlaştırarak, üretim kesintilerini minimize ettiğini ve global tedarik zincirlerini daha güçlü hale getirdiğine değinerek, bu teknolojilerin, dijital dönüşümün vazgeçilmez ögeleri olarak, rekabet üstünlüğü sağlayan bir vizyon sunduğunu anlattı.
“Fiber uzunluğumuzu 750 bin kilometreye çıkaracağız”
Teknolojik sıçramanın, ekonomik yansımalarının ise çarpıcı ve geleceğe dönük büyük bir potansiyel barındırdığına dikkati çeken Uraloğlu, “Uluslararası kuruluşların geleceğe yönelik varsayımları, 5G taşınabilir temaslarının ve penetrasyon oranlarının dünya genelinde kıymetli ölçüde artacağını gösteriyor. Bölüm raporları, global 5G irtibat sayısının, 2029’a kadar yaklaşık 8,5 milyara ulaşacağını ve bu sayının tüm kablosuz teknolojilerin yaklaşık yüzde 59’unu temsil edeceğini öngörüyor.
Abonelik bazında ise 2030 sonunda 6,3 milyar 5G abonesine ulaşılması, bu sayının toplam taşınabilir aboneliklerin yüzde 67’sini oluşturması bekleniyor. Global 5G altyapı pazarının bedeli de 2025’te yaklaşık 47 milyar dolar olarak varsayım ediliyor. Bu sayı, bu teknolojilerin sadece bir araç değil, ekonomik büyümenin motoru olduğunu gösteriyor.” diye konuştu.
Türkiye’nin fiber optik ağ altyapısının, 657 bin kilometreye, yani dünyanın etrafını 16 defa dolaşacak uzunluğa ulaştığını hatırlatan Uraloğlu, “Bu yıl sonuna kadar, fiber uzunluğumuzu yaklaşık 100 bin kilometre arttırarak, 750 bin kilometreye, genişbant abone sayımız 106 milyonun üstüne, taşınabilir abone sayımızı ise yaklaşık 102 milyona çıkarmayı hedefliyoruz. Bütünleşik hizmet anlayışının alandaki karşılığını güçlendiren bir öbür stratejik adımımız ise ülkemizin haberleşme altyapısını yeni kuşak teknolojilerle tahkim eden 5G sürecimiz oldu.
5G teknolojisi ülkemizde devreye alınarak, taşınabilir irtibatta sürat, kapasite ve hizmet kalitesini çağın gerekleriyle buluşturuyoruz. Bu geçişle bağlantı süratimiz, yaklaşık 10 kat artacak, vatandaşımız daha süratli, daha emniyetli ve daha kesintisiz bir haberleşme imkanına kavuşacak.” değerlendirmesinde bulundu.
“Önceliğimiz teknolojinin yerli ve ulusal imkanlarla üretildiği bir Türkiye inşa etmek”
Uraloğlu, bu stratejik dönüşümün mali ve kurumsal yerini de sağlam biçimde oluşturduklarını, Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom’un rekabetiyle 16 Ekim’de gerçekleştirdikleri 5G yetkilendirme ihalesi sonucunda, 3 milyar 534 milyon dolar gelir elde ettiklerini, 1 Nisan 2026’da da birinci sinyalini alacakları 5G hizmetlerini de 2 yıl içinde ülkenin her bir noktasında hizmete sunmayı hedeflediklerini anlattı.
Ağır aygıt irtibatı kapasitesiyle 5G’nin, Türkiye’yi dijital dönüşümün merkezine taşıyacağını söz eden Uraloğlu, “Bu teknolojiyle tam otonom sürüş ve akıllı yol uygulamaları, uzaktan ameliyatlar üzere hayati uygulamalar, gerçek vakitli bilgi transferiyle mümkün olacak. Endüstride akıllı fabrikalar, üretim süreçlerini optimize ederek, verimliliği doruğa taşıyacak. Akıllı tarım uygulamalarıyla, daha sürdürülebilir ve yüksek verimli bir üretim sağlanacak. Medya bölümünde ise gazeteciler 8K imaj kalitesinde kesintisiz canlı yayın yapabilecek, muhabirlerimiz olay yerinden saniyeler içinde yüksek kaliteli manzara ve data aktarabilecek. 5G, ülkemizin üretim gücünü, hizmet kalitesini ve teknolojik rekabetçiliğini tıpkı anda yükselten bir kalkınma altyapısıdır.” biçiminde konuştu.
Uraloğlu, bu büyük dönüşümde en büyük önceliklerinden birinin teknolojinin yalnızca tüketildiği değil, tıpkı vakitte yerli ve ulusal imkanlarla üretildiği bir Türkiye geleceği inşa etmek olduğunun altını çizerek, 5G teknolojisine geçiş sürecinde, hem kamu hem de özel kesim olarak yerli üreticileri destekleyemeye devam edeceklerini, şebeke altyapılarında mümkün olan en yüksek oranda yerli ve ulusal eserlerin kullanılmasını stratejik bir amaç haline getirdiklerini bildirdi.
Bu doğrultuda, 5G yetkilendirme ihalesinde işletmecilere yıllara nazaran artan biçimde yüzde 60’a varan oranlarda yerli malı evraklı eser ve piyasa şartlarına bağlı olarak yüzde 30’a varan oranlarda ulusal haberleşme eseri kullanım yükümlülüğü getirdiklerini hatırlatan Uraloğlu, şöyle devam etti:
“İşletmecilerimizin kuracağı 5G taşınabilir özel şebekelerde kullanacağı bileşenlere ait yatırımlarının, ulusal haberleşme eserlerinden sağlanmasına yönelik gerekli önlemleri alma zorunluluğunu da getirdik. Elektronik haberleşme bölümünde faaliyet gösteren firmalarımızın, ortak bir platformda buluşturan Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi (HTK) de 160’tan fazla firma ve 8 binden fazla çalışanıyla kesimimizin rekabet gücünü arttırmayı, ülkemizin gereksinimlerini karşılamayı, global yerli markalar çıkarmayı ve yerli-milli kalkınmayı desteklemeyi amaçlamaktadır.”
5G proje daveti kapsamında yerli firmalara dayanak sağlandı
Uraloğlu, 2023’te Bakanlık tarafından yapılan 5G proje daveti kapsamında, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığının (UDHAM) AR-GE fonundan yerli firmalara takviye sağladıklarını belirtti.
HTK ve TÜBİTAK işbirliğiyle 2018’de başlatılan “Uçtan Uca Yerli ve Ulusal 5G Haberleşme Şebekesi Projesi” kapsamında, 5G altyapıları için kritik değere sahip 5G çekirdek şebeke, baz istasyonu, özel idare, servis ve operasyonel yazılım eserlerinin geliştirildiğini aktaran Uraloğlu, UDHAM tarafından desteklenen kara yolları akıllı ulaşım sistemleri Hasdal projesinde TÜRKSAT tarafından gerçekleştirilen çalışmalarda, Yerli 5G çekirdek şebeke ve Ulak baz istasyonlarını devreye alarak ulusal teknolojinin gücünü bir kere daha ortaya koyduklarını vurguladı.
Uraloğlu, 5G teknolojisini destekleyen yerli malı dokümanına sahip ve ulusal haberleşme eseri tarifine uygun eserler geliştirmiş ya da geliştirmekte olan çok sayıda yerli üretici firmanın bulunduğunun altını çizerek, şunları kaydetti:
“Yerli ve ulusal eser ekosisteminde yaşanan bu gelişmeler ve bunların sürdürülebilir formda devam etmesi, işletmecilerimizin yatırım etabında bulunduğu mevcut devirde büyük kıymet taşımakta. Bu sayede, hem teknolojide dışa bağımlılığımızı azaltacak hem de yerli ulusal üretimi teşvik ederek ülkemizin global rekabet gücünü daha da yükselteceğiz. 5G yalnızca bir irtibat teknolojisi değil, Türkiye’nin geleceğe attığı en güçlü ve en kararlı adımlardan biridir. Bu adımda ne kadar yerli ve ulusal olursak, yarınlarımızın o kadar güçlü, o kadar bağımsız ve o kadar aydınlık olacağına inanıyorum.”
Bakan Uraloğlu’na, konuşmasının ardından, Vodafone Türkiye Üst Yöneticisi (CEO) Engin Aksoy tarafından ikram takdim edildi.