Borsa İstanbul’da, geçen yıl, süreç gören otomotiv şirketleri, maliyet baskıları, global belirsizlikler ve şirket bazında gelişmelerin tesiriyle karışık bir performans sergiledi.
2025 yılı, ABD’de Donald Trump’ın 20 Ocak’ta ikinci defa başkanlık koltuğuna oturmasının akabinde kullandığı tarife telaffuzlarının dünya ticaretini sekteye uğrayabileceğine yönelik kaygılarla başladı.
Trump’ın bakır, çelik ve alüminyum üzere endüstriyel açıdan stratejik ehemmiyete sahip girdileri gaye alan tarife adımlarının akabinde, başta otomotiv olmak üzere birçok bölüm için tehlike çanları çalmaya başladı. Devam eden süreçte Trump, 2 Nisan’da ülkelere nazaran değişkenlik gösteren karşılıklılık asıllı tarifeleri açıkladı. Bu tarihi “Kurtuluş Günü” olarak tanımlayan Trump, temel tarife oranının yüzde 10 olacağını duyurdu.
Trump, ülkelerin uyguladığı tarifeler ve tarife dışı manilere nazaran değişen gümrük vergisi oranlarını paylaştı. Bu kapsamda, tüm ülkelere getirilen yüzde 10’luk temel gümrük vergisi 5 Nisan’da yürürlüğe girerken, ülkelere özel daha yüksek oranlı ek tarifelerin 9 Nisan’da uygulanması planlandı. Lakin bu ek tarifeler, Çin hariç başka ülkeler için 90 gün mühletle askıya alındı.
– Otomotiv için kritik kıymetteki metallere vergi yükü getirildi
Trump idaresi bu yıl birçok kesime yönelik gümrük vergilerini de uygulamaya koydu. Buna nazaran, ABD’nin tüm ülkelerden yaptığı çelik ve alüminyum ithalatına getirilen yüzde 25’lik gümrük vergisi 12 Mart’ta yürürlüğe girdi. Trump, 4 Haziran’da bu oranı yüzde 50’ye çıkardı.
İthal araba, hafif ticari araçlar ve temel araba modüllerine getirilen yüzde 25’lik gümrük vergisi de 3 Nisan’da devreye girdi.
Bakır ithalatına 1 Ağustos prestijiyle yüzde 50 gümrük vergisi getirilirken, 1 Ekim prestijiyle ABD’de üretim tesisi inşaatına başlamamış şirketlerin markalı ve patentli ilaçlarına yüzde 100 gümrük tarifesi uygulanması kararı alındı.
Bu süreçten sonra bilhassa otomotiv endüstirisinde temel orta mallarından olan çelik ve alüminyum üzerindeki tarife baskıları ve ABD idaresinin bölümde önde gelen ülkelerden olan Güney Kore’ye yönelik yüzde 25’lik tarife kararı bu alandaki korkuları artırdı.
Takip eden süreçte yıl sonuna doğru ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Güney Kore’den ithal edilen arabalara uygulanan gümrük vergisi oranının yüzde 15’e indirileceğini duyurdu.
Öte yandan Rusya-Ukrayna Savaşı’na ait gerilimlerdeki dalgalı seyir de jeopolitik kaygıların sürmesine neden olurken, bu devirde global gelişmeler yurt içinde de yakından takip edildi. İlgili haber akışı ve şirketlere mahsus gelişmelerin yansımaları dikkatle izlendi. Otomotiv sanayisinin temel orta malları olan çelik, alüminyum ve bakıra yönelik tarifeler, maliyet baskılarını artırarak borsada süreç gören otomotiv şirketlerinin paylarında dalgalanmalara neden oldu.
– Stellantis’in Tofaş tarafından devralınmasına onay verildi
Geçen yıl Borsa İstanbul’da süreç gören 8 otomotiv şirketi ortasında 4’ü kazandırırken, geri kalan şirketler yatırımcısını üzdü.
Borsa İstanbul’da geçen yıl Tofaş, yüzde 29,09 ile payları en çok pahalanan otomotiv şirketi oldu. Tofaş, geçen yıl Stellantis Türkiye operasyonlarını resmi olarak devraldı.
Rekabet Kurulunca, Stellantis’in, Tofaş tarafından devralınması sürecine, yatırım ve dağıtım taahhütler kapsamında nisan ayında onay verildi. Böylelikle Tofaş, Stellantis Türkiye’nin dağıtım ve operasyon haklarını satın alarak Türkiye’de Peugeot, Citroen, Opel ve DS markalarının ithalat ve satış faaliyetlerini üstlendi.
Aynı devirde payları en fazla yükselen ikinci otomotiv şirketi yüzde 10,15 ile Doğuş Otomotiv oldu. Geçen yıl boyunca Doğuş Otomotiv’in stratejik amaçları ortasında elektrikli araçlara (EV) yük verme, satış ağını güçlendirme ve finansal kaynak çeşitlendirme öne çıktı.
Bu şirketi yüzde 7,13 Ford Otosan takip ederken, Otokar payları de yüzde 0,31’lik artışla müspet tarafta kaldı.
Geçen yıl payları en çok düşüş gösteren otomotiv şirketi ise yüzde 26,36 ile TürkTraktör olurken, onu yüzde 24,03 ile Karsan, yüzde 15,20 ile Tümosan, yüzde 10,73 ile Anadolu Isuzu izledi.
– Piyasa kıymetinde Ford Otosan yılı birinci sırada bitirdi
Halka açık 8 otomotiv şirketi ortasında en fazla piyasa kıymetine sahip şirket olan Ford Otosan, geçen yılı 325 milyar 118 milyon 115 bin lira piyasa kıymetiyle tamamladı.
Bu periyotta Ford Otosan’ı 123 milyar 500 milyon lira piyasa bedeliyle Tofaş, 58 milyar 320 milyon lirayla Otokar, 51 milyar 984,7 milyon lirayla Türk Traktör, 41 milyar 382 milyon lirayla Doğuş Otomotiv, 14 milyar 376,6 milyon lirayla Anadolu Isuzu, 11 milyar 546 milyon lirayla Tümosan, 8 milyar 279,9 milyon lira piyasa bedeliyle Karsan Otomotiv takip etti.
Borsada süreç gören 8 otomotiv şirketinin Aralık 2024 ile Aralık 2025 prestijiyle pay kapanış fiyatı, değişimi ve şirketlerin piyasa kıymeti şöyle:
| Şirket | 2024 Aralık kapanış fiyatı (TL) | 2025 Aralık kapanış fiyatı (TL) | 2024 sonuna nazaran fark (yüzde) | Piyasa kıymeti (TL) |
| Tofaş | 191,34 | 247 | 29,09% | 123.500.000.000 |
| Doğuş | 170,77 | 188,1 | 10,15% | 41.382.000.000 |
| Ford Otosan | 86,48 | 92,65 | 7,13% | 325.118.115.000 |
| Otokar | 484,5 | 486 | 0,31% | 58.320.000.000 |
| Anadolu Isuzu | 63,91 | 57,05 | -10,73% | 14.376.600.000 |
| Tümosan | 118,4 | 100,4 | -15,20% | 11.546.000.000 |
| Karsan | 12,11 | 9,2 | -24,03% | 8.279.999.999 |
| TürkTraktör | 705,48 | 519,5 | -26,36% | 51.984.741.562 |