CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, en düşük emekli aylığı olarak belirlenen sayıya reaksiyon gösterdi. Emeklinin 3’te 1’inden fazlasının 20 bin lira maaş alacağını anlatan Ağbaba, “TÜRK-İŞ’in açıklamış olduğu açlık hududu 30 bin 143’ün hem de 28 bin taban fiyatın hayli altında kalan bir emekli aylığıyla 5 milyon emekli açlığa mahkum edilmiş durumda. Pekala geri kalan yüzde 60 ne durumda? Geri kalan yüzde 60’ın da durumu yeterli değil. Ortalama emekli maaşı 23 bine kadar gerilemiş durumda. Emekli memura seyyanen artırım verecektiniz, vermediniz. Makas gitgide açılıyor, artık memurlar emekli olamıyor, emekli olanlar maalesef çalışmaya devam ediyor, iş kazalarında ölmeye devam ediyor. 70 yaşında, 80 yaşında beşerler inşaatta bekçilik yaparken düşerek ölüyor.” sözlerini kullandı.
En düşük emekli aylığını yükseltmenin sorunu kalıcı halde çözmediğini savunan Ağbaba, “5 bin gün prim ödeyen birisi ile 7-8 bin gün prim ödeyen birebir maaşı alacak. Beşerler 30-40 yıl prim ödüyor, tabandan prim ödeyenler ile yüksek prim ödeyenler tıpkı maaşı alıyor.” dedi.
DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, iktidarın şimdiye kadar emeklilik sisteminde ıslahat yapması gerektiğini savundu.
Emeklilerin bütçeden aldığı hissenin her yıl azaldığını anlatan Oluç, “Emekliler hiç hak etmedikleri bir ömür gayreti vermek zorunda kalıyorlar, emekli olduktan sonra. Bunun da nedeni yanlış politik kararlar, çok açık biçimde söyleyelim. Sabit gelirliler için de bu türlü fakat emekliler için katbekat bu türlü. Alım gücü her gün düşüyor emeklilerin.” biçiminde konuştu.
Emeklilerin ekonomik büyümeden haklarına düşen hissesi alamadığını savunan Oluç, şöyle konuştu:
“Büyümenin meyveleri emeklilerden sistematik olarak uzak tutuluyor, yansıtılmıyor. Büyüme dediğiniz şeyin meyvelerinin kime yansıtıldığını burada çok konuştuk, tartıştık, işçiye değil, emekliye değil, minimum ücretliye değil, dar gelirliye değil, orta sınıfa değil lakin sizin çok sevdiğiniz, orta sınıfın üstünden en üste kadar giden yerlere yansıtılıyor, bu büyümenin hisseleri.”
– “Çözüm bulmak zorundayız”
CHP Küme Başkanvekili Ali Yetenekli Başarır, CHP kümesinin 8 gündür Meclis’te nöbet tuttuğunu aktardı. Emeklilerin ileri yaşlarına karşın çalışmak zorunda kaldığını söyleyen Başarır, “65 yaş üzeri 150 yurttaşımız iş kazasında ölmüş. Utanç verici bir tablo. Bunu çözmek zorundayız. Bu Meclis 20 bin liranın yetmediğinde hemfikirse buna tahlil bulmak zorundayız, ne gerekiyorsa yapmalıyız.” değerlendirmesinde bulundu.
İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, en düşük emekli maaşının açlık hududunun 3’te ikisinin altında olduğunu ileri sürdü. 2010’da emeklilere ödenen maaşın ulusal gelir içindeki hissesinin 6,8 olduğunu, bu hissenin 2020’ye kadar yaklaşık bu düzeyde seyrettiğini tabir eden Usta, 2021’den itibaren bu hissenin düştüğünü aktardı.
Nüfus yaşlanırken bu oranın artması gerektiğini kaydeden Usta, emeklilerin nüfus içindeki hissesi artarken pastadan aldıkları hissenin azaldığını ileri sürdü.
2002’de ortalama emekli aylığının taban fiyattan yüzde 22 daha fazla olduğunu kaydeden Usta, bugün bu oranın eşitlendiğini belirtti.
En düşük emekli maaşı üzerinden kıymetlendirme yapmanın SGK’yi prim toplamakta zorlayacağını ileri süren Usta, “Sistem ister istemez bu türlü. En düşük emekli maaşı üzerinden konuşmak zorunda kalıyoruz. En düşük emekli maaşı üzerinde yapılan artış tüm emeklilere yapılmak zorundadır. 9-10 bin gün prim ödeyen insanların kabahati ne?” dedi.
Ortalama emekli aylığı ile en düşük emekli aylığının birbirine yaklaştığını anlatan Usta, bu durumun değiştirilmesi gerektiğini söyledi.
Usta ile AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş ortasında tartışma yaşandı. Tartışmanın devam etmesi üzerine Komisyon Başkanı Mehmet Muş birleşime orta verdi.
Yeni Yol Partisi Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, en düşük emekli aylığının 20 bin liraya çıkarılmasını düzenleyen maddeyi görüşmekten utandığını söz etti. 20 bin liranın geçinmek için yetip yetmeyeceğine ait birbirlerini ikna etmemeleri gerektiğini anlatan Kısacık, “Buradaki herkes biliyor ki 20 bin lira emekliye yetmez. Biz burada neyi tartışıyoruz? Biraz hayat, matematik bilen bu maaşın yetmeyeceğini biliyor.” dedi.
Emeklilerin ileri yaşına karşın tehlikeli işlerde çalışmak zorunda kaldığını ileri süren Kısacık, “16 milyon emeklimiz var. 2025’te, 640 bin kişi yalnızca 25 bin liranın üzerinde maaş alıyor. 16 milyon emeklimizin çoğunluğu, 20 bin ve etrafında maaş alıyor. Bu maaş kâfi mi, yetmez.” formunda konuştu.
Açlık hududunun altında maaş verilemeyeceğini söz eden Kısacık, iktidarın geliri ve verimliliği artırarak daha yüksek maaşlar vermesi gerektiğini belirtti.
– “Emeklilerimizin beklentilerinin önümüzdeki süreçte karşılanacağına inanıyoruz”
MHP Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, kanun teklifiyle Anayasa Mahkemesinin kimi iptal kararları nedeniyle oluşan türel boşlukların giderilmesine yönelik düzenlemeler yapıldığını belirtti.
Alt hudut emekli aylığı ve minimum fiyat patron dayanağının artırılmasına ait düzenleme yapıldığı anlatan Kalaycı, şöyle konuştu:
“Kanun teklifinde, 16 bin 881 lira olan alt hudut emekli aylığı, ocak ayından geçerli olmak üzere 20 bin liraya yükseltilmektedir. En düşük emekli aylığında evrak başına 20 bin liranın altında olan 4 milyon 917 bin emekli vardır. Genel Liderimizin söz ettiği üzere, emeklilerimizin sıkıntısı sıkıntımız ve beklentileri beklentimizdir. Emeklilerimizin sonuna kadar yanındayız. Çalışanlara ve emeklilere verilen maaş artışının kâfi olmadığını söz ediyoruz. Emeklilerimizin beklentilerinin önümüzdeki süreçte de karşılanacağına inanıyoruz. Elbette gönül ister ki daha yüksek artışlar yapılabilsin. Kuşkusuz bütçe imkanları arttıkça çalışanların ve emeklilerin maaşları çok daha yüksek seviyelere ulaşacaktır.”
Bütçe açığının düştüğünü anlatan Kalaycı, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Önümüzdeki süreçte bütçenin bir rahatlığa kavuşacağını ve tüm toplumsal toplum kısımlarına gerekli iyileştirmeler, refah artışının sağlanacağını açıkça göstermektedir. Aslında emeklilik sisteminde esaslı düzenlemelere muhtaçlık var. Her maaş artışı devrinde memur emeklilikleriyle SSK ve BAĞ-KUR emekli aylıklarında fark ortaya çıkıyor. Bir sefer bu farkı giderecek bir düzenleme yapmalıyız.”
Kalaycı, değişik tarihlerde emekli olan emeklilerin gelirleri ortasındaki farkların güzelleştirilmesi gerektiğini belirterek, “Türkiye iktisadı en güç etapları geride bırakmış, en çetin süreçleri aşmıştır. Önümüzdeki devirde kalıcı fiyat istikrarı sağlanacak, bununla birlikte MHP olarak üretim, tasarruf, vergi, harcama, gelir dağılımı, çalışma, eğitim ve tarım üzere temel alanlarda yapısal tedbirlerin kesinlikle uygulamaya konulması görüşündeyiz.” dedi.
– “Bugün söylediği laflar halk tarafından dikkate alınmıyor”
AK Parti Konya Milletvekili Orhan Fazilet, emekli sayısındaki artışa dikkati çekti. İstedikleri oranda olmayan aylıkları düzeltebilecek gücün AK Parti iktidarında olduğunu söyleyen Fazilet, “Bir kusurumuz, kolay emeklilerle prim yatıranları bir tuttuk. Esaslı bir biçimde emekli maaşlarını tekrar masaya yatırıp, insanların ödedikleri prim ve beklentilerini eşitlememiz gerekiyor.” biçiminde konuştu.
CHP’nin TBMM Genel Konseyindeki nöbetlerini manalı bulduklarını söz eden Fazilet, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Ama mahallî seçimlerde İstanbul Belediyesinin her emekliye 10 bin pazar hissesi ve maaş farkı vereceğini tabir ettiğini hatırlatırsak, sonradan bunu, ‘biz yapıyoruz’ deyip de 3-5 bin bireye verildiğini söz etmeleri kadar komik bir durum olamaz. İstanbul’da 3 milyon 600 bin emekli var, verilen bu kelamların hiçbiri tutulmamışken, bugün, ‘bunları biz yapacak bir iktidar taliplisi partiyiz’ demeleri de halkta bu etkiyi yaratmadığını bilmeleri gerekir. Belediyelerinde maaşları ödeyemezken, taban fiyatın yeterlisinden bahsedip, kendi çalışanlarına o parayı bile veremeyen bir anlayışın belediyelerinde, bugünkü söylediği lafların hepsi halk tarafından dikkate alınmadığını bilmelerini isterim.”
Emeklilere verilen hiçbir sayının onlara layık olmadığını söyleyen Fazilet, “Elimizdeki imkanlarla bugün bu biçimde yapacağımız düzenlemenin ileriye dönüp daha ileriki düzenlemelerle tamamlanacağına inanıyorum.” dedi.
Komisyonda, CHP’li milletvekillerinin Anayasa’ya karşıtlık önergeleri kabul edilmedi.
Kanun teklifinin unsurları görüşülüyor.