Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) datalarına nazaran, bu program kapsamında sağlanan dayanaklarla, uygulanmaya başlandığı 2011’den beri rekabet gücü yüksek, yeni teknolojileri kullanan işletme sayısının artırılması amaçlanıyor.
Bu kapsamda, bugüne kadar ülke genelinde 27 bin 14 projeye gerçek fiyatlarla 99,1 milyar lira hibe verilirken, bu hibelerle 209,6 milyar lira yatırım yapıldı ve 106 bin şahsa istihdam oluşturuldu.
Bayan yatırımcılara 32,5 milyar lira hibe
IPARD dayanakları kapsamında bayanlara hayvansal üretimde ek 10 puan, besin işlemede ek 10 puan, 40 yaş altı genç yatırımcılara yüzde 5 ek puan hibe veriliyor. Ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi kapsamında baz hibe oranı yüzde 60 iken, genç müracaat sahiplerine bu oran yüzde 70 olarak uygulanıyor. Bayanlara ve 40 yaş altı gençlere de sıralamada ek 10 puan sağlanıyor.
Bu doğrultuda, şu ana kadar bayan yatırımcıların 7 bin 536 projesine 32,5 milyar lira hibe verilirken, bu dayanakla 66,6 milyar lira yatırım yapıldı. Böylelikle, sök konusu hibelerin yüzde 33’ü bayan yatırımcılara verilmiş oldu.
Genç yatırımcıların 14 bin 813 projesine de 66,5 milyar lira hibe takviyesi sağlanırken, bu hibelerle 137,2 milyar lira yatırım gerçekleştirildi. AB kırsal kalkınma hibelerinin yüzde 67’si genç yatırımcılara aktarıldı.
IPARD-III çerçevesinde de 2025’te 188 milyon avro bütçeli 5 davet ilanı yayımlandı ve toplamda 439 milyon avro bütçeli 10 davet ilana çıkıldı. Davetler kapsamında 1806 proje 11,7 milyar lira hibe takviyesi almaya hak kazanırken, 1764 projenin mukavelesi imzalandı. Bu projeler tamamlandığında, ülkeye yaklaşık 18,4 milyar lira bedelli tesis kazandırılacak.
Hibelerin vilayetlere nazaran dağılımı
IPARD-III kapsamında bugüne kadar verilen hibe takviyelerinin vilayet bazında dağılımı incelendiğinde, ülkenin farklı bölgelerinden vilayetlerin öne çıktığı görüldü. Buna nazaran Şanlıurfa, 404 milyon 896 bin 677 lirayla birinci sırada yer aldı. Bu ili, 244 milyon 925 bin 303 lirayla Afyonkarahisar, 234 milyon 923 bin 714 lirayla Bursa, 230 milyon 201 bin 152 lirayla Nevşehir ve 228 milyon 316 bin 60 lirayla Kahramanmaraş izledi.
Dayanaklarda 1 milyar 276 milyon 976 bin 375 lirayla “meyve ve sebzelerin işlenmesi ve pazarlanması sektörü” birinci sırada yer aldı. Bu kesimin akabinde, 1 milyar 203 milyon 660 bin 882 lirayla “kırmızı et üreten ziraî işletmeler” geldi.
Bu dalları, 754 milyon 37 bin 728 lirayla “bitkisel üretimin çeşitlendirilmesi ve bitkisel eserlerin işlenmesi ve pazarlanması”, 743 milyon 939 bin 336 lirayla “kırsal turizm ve rekreasyon faaliyetleri”, 678 milyon 588 bin 596 lirayla “süt üreten ziraî işletmeler” takip etti.