İnşaat maliyetlerindeki artış suratının yavaşlamasına karşın konut fiyatları yüksek seyrini koruyor. Kasım 2025 bilgilerine nazaran, İnşaat Üretim Endeksi yıllık bazda yüzde 22,3 artarken; Konut Fiyat Endeksi (KFE) yüzde 31,4 yükseldi. İnşaat Maliyet Endeksi ise kasımda aylık yüzde 1,14, yıllık yüzde 23,93 artış gösterdi. Açıklanan datalar, konut fiyatlarındaki artışın fizikî üretim oranının ve maliyetlerin epey üzerinde seyrettiğini ortaya koydu.
Üretimin alt kırılımları incelendiğinde; bina inşaatının yıllık yüzde 23,4 ve bina dışı yapıların yüzde 16,7 arttığı görüldü. Bölüm temsilcileri, konut fiyatlarındaki tablonun sırf maliyet yahut üretim hacmiyle açıklanamayacağına işaret ediyor.
ASIL SORUN ARSA VE BİRİKMİŞ TALEP
İnşaatçılar ve Gayrimenkul Geliştiricileri Derneği (İNDER) Yönetim Kurulu Lideri Engin Keçeli, inşaat maliyetlerindeki yavaşlamanın konut fiyatlarına direkt yansımadığını söyledi. Keçeli, “Şunu çok net söyleyeyim; alanda olan, projelerin içinde yaşayan biri olarak bakıyorum sıkıntıya. İnşaat maliyetlerindeki artış suratı yavaşladı fakat bu konutun ucuzlayacağı manasına gelmiyor. Zira bugün konutun fiyatını yalnızca beton, demir ya da personellik belirlemiyor. Büyük kentlerde arsa maliyetleri hala çok yüksek. Ayrıyeten son birkaç yıldır kâfi arz üretilemediği için önemli bir birikmiş talep oluştu. Beşerler alım gücü olmadığı için bekliyor lakin bu talep ortadan kalkmış değil” dedi.
FİNANSMANA ERİŞİM KOLAYLAŞMALI
Finansmana erişimin rahatlaması halinde bu talebin süratle devreye gireceğini belirten Engin Keçeli, şu değerlendirmelerde bulundu: “Konut sıkıntısı ‘maliyet düştü, fiyat niçin inmiyor’ diye basitçe anlatılacak bir bahis değil. Asıl muhtaçlık, vatandaşa bir oda değil, nitekim bir mesken alabilecekleri sürdürülebilir finansman modelleri üretmek. Ben 2026 konusunda bu yüzden çok umutluyum. Hakikat siyasetlerle hem kesimin hem de alıcının rahatlayacağı bir periyoda girilebilir.”
Fiyatlar neden düşmüyor?
Uzmanlara nazaran üretimdeki artışın fiyatlara yansıması için sırf maliyet baskısının azalması kâfi değil. Arsa piyasasında istikrar sağlanması, arzın nitelik ve nicelik olarak artırılması ve spekülatif fiyatlamaların zayıflatılması gerekiyor. Aksi halde maliyetler gerilese bile konut fiyatlarının yüksek seyri sürebiliyor. Bölüm temsilcileri, geçmiş periyotta yükselen maliyetlerin gecikmeli tesiri, arsa fiyatlarındaki sert artış ve “beklenti fiyatlaması”nın, fiyatların aşağı gelmesini engelleyen temel ögeler olduğunu vurguluyor. Talebin zayıf olduğu devirlerde dahi fiyatların korunması ise konutun barınma aracı olmaktan çıkıp yatırım ve beklenti enstrümanına dönüşmesiyle ilişkilendiriliyor.
Emlakçı tesiri de var
Sektör temsilcileri, birtakım bölgelerde emlakçıların ilan fiyatları üzerinden piyasayı üst taşıyan bir rol oynadığına da dikkat çekiyor. Satış gerçekleşmese bile yüksekten girilen ilanların “emsal” oluşturduğunu belirten kesim temsilcileri, bunun alıcı ve satıcı beklentisini bozarak fiyatların aşağı gelmesini zorlaştırdığını tabir ediyor. Kontrolsüz ilan fiyatları, maliyetlerden bağımsız bir şişkinliğe sebep oluyor.
Mehmet Ali Parto