ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ABD’ye katma planları sürerken Fransa, Britanya, Almanya ve İsveç de NATO tarihinde bir birinci gerçekleştirerek adaya asker konuşlandırmaya başladı.
The Wall Street Journal gazetesinin derlediği habere göre, ABD’nin Grönland’ı ilhak etme ihtimali Avrupa ülkelerini harekete geçirdi. Grönland’ın ABD denetimine geçmesi ihtimaline karşı Fransa, İsveç, Almanya ve Britanya son günlerde adaya sembolik boyutlarda da olsa asker göndermeye başladı.
Konuyu kıymetlendiren Avrupalı üst seviye bir yetkili, son atılımların ABD’ye Grönland’ın “kolay lokma” olmadığını gösterme amacı taşıdığını söyledi.
– “NATO tarihinde bir ilk”
WSJ, son gelişmeleri “NATO tarihinde bir ilk” olarak nitelendirerek, Avrupalı NATO ülkelerinin en büyük müttefiklerini askeri bir adımdan caydırmaa emeliyle dost bir toprakta asker konuşlandırdığını vurguladı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Grönland’da düzenlenen müşterek tatbikatlara katılmak için Danimarka’nın talebi üzerine Fransız askerlerinin gönderileceğini açıklamıştı. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson da İsveçli askerlerin Çarşamba gününden itibaren adada bulunacağını, kelam konusu işçinin Danimarka’nın “Operation Arctic Endurance” tatbikatının bir sonraki evrelerini hazırlayacağını duyurmuştu. Bir Alman hükümet sözcüsü Reuters’e yaptığı açıklamada Alman askerlerinin askeri keşif emeliyle Grönland’da bulunacağını doğrulamıştı.
İlk etapta yaklaşık 30 askerden oluşan sembolik nitelikteki Avrupa dayanışması, tıpkı vakitte Danimarka’ya Trump’la mümkün müzakerelerde kullanabileceği kozlar sunmayı hedefliyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron perşembe günü yaptığı açıklamada, Avrupa’nın toprak egemenliği konusunda “tavizsiz” olması gerektiğini söylemişti.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen ve Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt, çarşamba günü Washington’da ABD Lider Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Grönland konusunda birinci görüşmelerini gerçekleştirdi. Frederiksen, toplantının akabinde yaptığı açıklamada “Kolay bir toplantı değildi,” dedi. Diyaloğun sürmesinin, “ABD’nin Grönland’ı devralma istikametindeki amacının hala geçerli olması nedeniyle temel bir görüş ayrılığı bulunduğu” gerçeğini değiştirmeyeceğini söz etti.
Trump’ın Grönland söylemleri
ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin Grönland’ı alması halinde NATO’nun daha güçlü ve tesirli olacağını öne sürmüştü.
Trump, daha evvel de Grönland ile ilgili sorulara, “Grönland’ı almazsak, Rusya yahut Çin alacak. Ben lider olduğum sürece bu olmayacak. Askeri varlık kâfi değil. Mülkiyete sahip olmanız gerekiyor.” sözlerini kullanmıştı.
Çin ve Rusya’ya ilişkin denizaltı ve başka savaş gemilerinin Grönland etrafında varlık gösterdiğini belirten Trump, buna müsaade etmeyeceklerini, “bir biçimde Grönland’ı alacaklarını” söylemişti.
Danimarka’ya bağlı özerk bölge olan Grönland ise daha evvel ABD tarafından gelen ve egemenliğin devredilmesini de içeren yaklaşımları reddetmişti.