Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) çerçevesinde ilkokullarda başlatılan Öğrenci Gelişim Raporu uygulaması, öğretmenler üzerinde önemli bir bürokratik yük oluşturmakta, öğrenci gelişimini net biçimde ortaya koyamamakta ve veliler için anlaşılır bir geri bildirim sunmaktan çok çözülmesi gereken bir bilmeceye dönüşmektedir. Eğitimciler Birliği Sendikası (Eğitim-Bir-Sen), bu raporların mevcut haliyle alanda karşılık bulmadığını ve sadeleştirilmiş bir bildirim sistemine dönüştürülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Uygulamanın, öğretmen, öğrenci, veli ve TYMM perspektiflerinden kıymetlendirilmesi sonucunda, raporların eğitim sürecine katkı sağlamadığı ve mevcut haliyle fonksiyonelliğini yitirdiği belirtilmektedir.
Öğretmenler Üzerindeki Yük
Öğrenci gelişim raporları, alanda pedagojik bir araç olmaktan fazla, gayeye hizmet etmeyen ağır ve daima tekrar eden bir iş yükü olarak görülmektedir. Her öğrenci için toplumsal duygusal, akademik ve davranışsal boyutlarda onlarca kriterin sisteme girilmesi mecburiliği, önemli bir vakit kaybına yol açmaktadır. Bu durum, öğretmenlerin öğrencilerin marifetlerini geliştirmek yerine form doldurmak için vakit harcamalarına neden olmaktadır. Ayrıyeten, bu süreç raporların nesnelliğini yitirmesine ve sistemin sırf “mış gibi” işlemesine yol açmaktadır.
Öğrenciler Açısından Etkiler
Öğrenciler, somut ve anlaşılır bir karne beklerken karmaşık raporlarla karşılaşmakta ve bu durum karnenin temsil ettiği motivasyonu zayıflatmaktadır. Raporlarda somut ve özet bilgilerin eksikliği gelişimin takibini zorlaştırırken, 1. sınıftan itibaren çocukların kategorize edilmesi erken yaşta “etiketlenme” ve “yetersizlik algısı” riskini artırmaktadır. Daima denetlenme ve puanlanma telaşı ise ilkokulun keşfetme ve oyun alanı olma özelliğini olumsuz etkilemektedir.
Velilerde Oluşan Belirsizlik
Veliler, raporları akademik terminolojiye boğulmuş ve bilinmeyen data yığınları olarak kıymetlendirmektedir. Çocuğun başarısı yahut mümkün riskler net biçimde tabir edilmediği için veliler, raporu aldıktan sonra dahi öğretmene “Çocuğumun durumu yeterli mi, makûs mü?” sorusunu yöneltmektedir. Bu durum, süreci şeffaflaştırmak yerine daha da karmaşık hale getirmekte ve velinin sürece dahil olmasını engellemektedir.
TYMM ile Ahenk Sorunu
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), çok taraflı gelişimi merkeze alarak faziletli bireyler yetiştirmeyi hedeflemektedir. Lakin gelişim raporu uygulaması, süreç yerine sonuç odaklı ölçme sistemini merkeze aldığı için TYMM’nin maksatlarıyla çelişmektedir. Raporlarda kullanılan lisanın süreç temelli olmaması ve ferdileştirme düzeneklerinden mahrum olması, modelin ruhunu yansıtmamaktadır.
Çözüm Önerileri
- Veli ve öğrenci tarafından anlaşılır bir lisan kullanılmalı.
- Ölçülebilir gayeler ortaya konulmalı.
- Ölçüt sayısı azaltılarak öğretmenin müşahede kalitesi artırılmalı.
- Hazırlanan raporlar, öğrencinin durumunu tespit etmenin ötesinde gelişimini destekleyecek somut tahlil teklifleri sunmalı.
- Velilere yol haritası olabilecek dinamik bir yapı kazandırılmalı.
Sonuç olarak, velilere anlaşılır geri bildirim sunamayan, öğretmenleri ağır bürokratik yük altında bırakan ve öğrencilerin gelişimini net halde yansıtamayan bu uygulamanın sadeleştirilmiş bir bildirim düzeneğine dönüştürülmesi gerekmektedir.