TBMM Dışişleri Komisyonu, AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında toplandı. Oktay, toplantının başında yaptığı konuşmada, 2 gün evvel Suriye hududunda Türk bayrağına yönelik yapılan saldırıyı lanetlediklerini ve faillerinin cezasız kalmayacağını belirtti.
Suriye’de barış, istikrar ve refahın tesis edilmesinin başta Türkiye olmak üzere tüm bölge açısından hayati kıymete sahip olduğunu söyleyen Oktay, Suriye’nin toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin korunmasının, terör örgütlerinden arındırılmasının elzem olduğunu, bu süreçte Türkiye’nin Suriye’nin yanında yer almaya devam edeceğini kaydetti.
Oktay, İran’da cereyan eden olaylara ait şu değerlendirmede bulundu:
“İran’da daha fazla can kaybı yaşanmadan istikrarın sağlanmasını, problemlerin diyalog ve milletlerarası boyutlarının diplomatik sistemlerle çözülmesini temenni ediyoruz. Yüzyıllardır birebir sonları paylaştığımız İran’ın geleceğinin dış güçler tarafından değil, sırf İran halkı tarafından belirlenmesi gerektiği tarafındaki tavrımızı belirtmek isterim.”
İsrail ataklarının büsbütün durdurulması ve insani yardımların hiçbir engellemeye tabi tutulmadan bölgeye ulaştırılmasının elzem olduğunu lisana getiren Oktay, “Barış planının ikinci etabının muvaffakiyetle sürdürülmesi ve Gazze’nin yine imar sürecinin bir an evvel başlatılması gerekmektedir. Bu kapsamda, ülkemiz de ‘Barış Şurası’na katılma kararı almıştır.” dedi.
Venezuela’daki gelişmelerin milletlerarası hukuk, devletin egemenliği ve bölgesel barış açısından tasa verici olduğunu belirten Oktay, Venezuela halkının barış ve huzur içinde yaşamasını ve bölgesel istikrarın sağlanmasını dilediklerini söyledi.
Oktay, Orta Doğu’daki gelişmelere ek olarak ABD ile Çin Halk Cumhuriyeti ortasındaki global rekabet, ticaret savaşları, ABD idaresinin Latin Amerika’ya yönelik siyasetleri, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında Avrupa güvenlik mimarisinde yaşanan gelişmeler ve Grönland’a ait ABD taleplerinin Transatlantik bağlantılarda yarattığı tansiyonun memleketler arası tertibi derinden sarstığını belirtti.
Fuat Oktay, şu sözleri kullandı:
“Böylesi bir ortamda, ülkemizin hem içeride hem de dışarıda güçlü olması hayati ehemmiyettedir. Komitemiz, bu maksat doğrultusunda 2026 yılında da ikili ve çok taraflı parlamenter diplomasi faaliyetlerine ağır halde devam edecektir. Bu kapsamda, çok taraflı alanda önümüzdeki devirde, Estonya’da Türkiye-Baltık ülkeleri dörtlü toplantısında, Bakü’de Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan üçlü toplantısına, Kazakistan’da Türk Devletleri Dişişleri Komiteleri toplantısına ve Romanya’da Türkiye-Romanya-Polonya üçlü toplantısına iştirak etmeyi planlıyoruz.”
Oktay, TBMM Dışişleri Komitesi bünyesinde “Yurt Dışı Türkler ve Akraba Toplulukları Alt Komisyonu” ismiyle kurulan daimi alt komiteye seçilen üyelerin isminin belirlendiğini belirterek, üyelerin ismini şöyle sıraladı:
“AK Parti’den Seda Gören, Mustafa Canbey, Oğuz Üçüncü, Zafer Sırakaya, CHP’den Utku Çakırözer, DEM Parti’den Semra Çağlar Gökalp, MHP’den İsmail Özdemir, YETERLİ Parti’den Metin Ergun, Yeni Yol Partisi’nden Hasan Karal.”
Üyelerin isimleri oylamaya sunularak kabul edildi.
Oktay, alt komitenin kuruluş süreci ve üye seçiminin tamamlandığını söyledi.
– Kanun teklifleri
TBMM Dışişleri Kurulunda 7 kanun teklifi görüşüldü.
Dışişleri Bakan Yardımcıları, kanun tekliflerine ait komiteye bilgi verdi ve milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Musa Kulaklıkaya, Maliye Mükemmeliyet Merkezi’ne tam üyeliğin, kamu maliye idaresi, maliye ıslahatı ve merkez bankacılığı alanlarında âlâ uygulamalardan istifade edilmesine, yetişmiş insan kapasitesinin artırılmasına hizmet edeceğini düşündüklerini söyledi.
Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürü Ömer Serdar Atabey, bir soru üzerine, “Son 10 yılda, 2016-2026 yılları ortasında ülkemizin Etiyopya’dan hatalıların iadesi konusunda toplam 8 talebi olmuştur. Buradaki kritik konu, 6 tanesi FETÖ.” dedi.
Kulaklıkaya, Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) bin civarında Türkiye sermayeli firma ve Türkiye’de 600 kadar BAE sermayeli şirketin faaliyet gösterdiğini, 50 bin Türk vatandaşının BAE’de ikamet ettiğini anlattı.
Yoğun ekonomik ve beşeri etkileşimin isimli alanda işbirliğinin değerini artırdığını vurgulayan Kulaklıkaya, şöyle devam etti:
“Bugün görüşmekte olduğumuz muahede, ülkemiz ve BAE ortasında hatalıların soruşturulması, kovuşturulması ile kabahat gelirleri, bundan hasıl olan gelirlerin müsaderesinde tarafların yetkili makamlarının aktifliğini güçlendirerek cezai hususlarda, isimli yardımlaşmaya ait en geniş önlemlerin alınması gereksiniminin karşılanması ve yakın işbirliğimizin güçlendirilmesi emeliyle hazırlanmıştır.”
CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, “Kamuoyunu açıklamalarıyla çok meşgul eden isimler olabiliyor, biri Sedat Peker. Durumu resmi olarak nedir, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki statüsü ne?” sorularını yöneltti.
Atabey, sorulara şöyle cevap verdi:
“Ülkemiz tarafından Birleşik Arap Emirlikleri’ne cezai mevzularda, isimli yardımlaşma taleplerimize baktığımızda önemli bir yoğunluk kelam konusu. 240 adet istinabe talebinde bulunmuşuz. Ortamızda da bir mutabakat olmadığı için neredeyse yarısı derdest durumda. (Sedat Peker sorusu) Uygun görürseniz yazılı karşılık vermek isterim. Ayrıntıya hakim değilim şu evrede.”
– BAE’deki gemi kaptanı Ali Yol’un durumu
Kulaklıkaya, BAE ile ilgili muahedeye dair sorular yöneltmesi üzerine, şunları tabirleri kullandı:
“2015-2025 yılları ortasında ülkemiz tarafından Birleşik Arap Emirlikleri’ne iletilen 204 ceza istinabe talebinin 110’u sonuçlandırılmıştır. Anılan devirde Birleşik Arap Emirlikleri’nin ülkemizden toplam 35 ceza istinabe talebinin 20’si hitama uğramış, 15’inin süreci devam etmektedir. 2015-2025 yılları ortasında ülkemizin Birleşik Arap Emirlikleri’nden ceza tebligat talebi olmamıştır. Anılan periyotta Birleşik Arap Emirlikleri tarafından ülkemize iletilen 17 ceza tebligat talebinin ise 14’ü sonuçlandırılmıştır.
Vatandaşımız Ali Yol, dördüncü kaptan olarak vazife yaptığı geminin kopan çapasının Kızıldeniz’deki fiber kablolara ziyan verdiği argümanıyla birinci etapta Birleşik Arap Emirlikleri güvenlik yetkililerince terör saldırısı kuşkusuyla, akabinde kamu malına ziyan verme suçlamasıyla tutuklanmıştır. Müteakiben gemi sahibi şirket tarafından istihdam edilen hukuk firmasının geminin yükünün Umman’dan alındığını beyan etmesi ve daha sonra yükün Irak’tan alındığının ortaya çıkması nedeniyle vatandaşımızın soruşturmasına kaçakçılık hedefli düzmece evrak takdiminin de eklendiği avukatından öğrenilmiştir.
Davanın 19 Ocak 2025 tarihindeki birinci duruşmasında vatandaşımızın kefaletle özgür bırakılması talebi reddedilmiştir. Duruşma sanığın savunmasının alınmasını teminen 2 Şubat 2026 tarihine ertelenmiştir. Vatandaşımız hakkında diplomatik kanallardan bilgi alınabilmesi ve Büyükelçiliğimizce ziyaret edilebilmesini teminen birinci olarak 21 Kasım’da ilgili ülke makamları nezdinde yazılı teşebbüste bulunulmuş, akabinde 24 ve 25 Kasım ile 26 Aralık 2025 tarihinde Abu Dabi Emniyet Genel Müdürlüğü yetkilileri ile yapılan temaslarda vatandaşımıza ait bilgi ve ziyaret taleplerimize karşılık beklendiği hatırlatılmış, yazılı talebimiz keza 26 Aralık’ta tekrarlanmıştır.
Yol’un isimli süreci devam ederken limanda bekleyen gemide tutulmasına yönelik ayrıyeten iletilen talebimiz Birleşik Arap Emirlikleri makamlarınca olumsuz yanıtlanmıştır. Vatandaşımızın durumu, ailesiyle temas halinde olan Bakanlığımız ve Abu Dabi Büyükelçiliğimizce Birleşik Arap Emirlikleri makamları nezdinde yakından takip ediliyor.”
Kulaklıkaya, Sedat Peker hakkında cürüm işlemek hedefiyle örgüt kurma, varsayılan cürüm örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanarak yağma, silahla yağma ve gibisi hatalardan Türk mahkemeleri tarafından çıkarılan yakalama kararı bulunduğunu anımsattı.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Kulaklıkaya, şöyle devam etti:
“İlgili Cumhuriyet Başsavcılıklarımızca hazırlanan iki farklı iade belgesi ilgili ülke makamlarına Mayıs 2021 tarihinde iletilmiştir. Ayrıyeten Emniyet Genel Müdürlüğümüzün talebi üzerine Interpol Genel Sekreterliğince ismi geçen hakkında 01.02.2022 tarihli kırmızı bülten yayınlanmıştır. İsmi geçene ait iade talebimiz en son 4-5 Aralık 2024 tarihlerinde Birleşik Arap Emirlikleri’ne gerçekleştirdiği resmi ziyaret sırasında Adalet Bakanı’mız Sayın Yılmaz Tunç tarafından da muhataplarına iletilmiştir. Bahis Bakanlığımız ve Abu Dabi Büyükelçiliğimiz tarafından takip edilmektedir.”
Komisyonda memleketler arası mutabakatların onaylanmasının uygun bulunmasına dair 7 kanun teklifi kabul edildi.
Kabul edilen kanun teklifleri şöyle:
– İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un 2/2099 temel numaralı “Maliye Mükemmeliyet Merkezi’nin (CEF) Kurulması Hakkında Mutabakatın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”
– İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un 2/2632 temel numaralı “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükümeti Ortasında Hatalıların İadesi Muahedesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”
– İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un 2/2740 temel numaralı “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşik Arap Emirlikleri Devleti Hükümeti Ortasında Cezai Mevzularda Karşılıklı İsimli Yardımlaşmaya Dair Andlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Ait Kanun Teklifi”
– İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un 2/3106 temel numaralı “Türkiye Cumhuriyeti ile Cibuti Cumhuriyeti Ortasında Hükümlü Nakli Muahedesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”
– İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un 2/2638 temel numaralı “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Ortasında Hatalıların İadesi Muahedesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”
– İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un 2/3211 temel numaralı “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Ortasında Hükümlü Nakli Muahedesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”
– İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un 2/3212 temel numaralı “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Ortasında Cezai Mevzularda İsimli Yardımlaşma Muahedesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”
Dışişleri Bakan Yardımcısı Kulaklıkaya, görüşmelerin akabinde Orta Doğu’daki aktüel gelişmelere ait basına kapalı oturumda bir sunum gerçekleştirdi.