Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), aralık ayında tüketici enflasyonunun ana eğiliminin gerilediğini bildirdi.
TCMB, Aralık Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı.
Rapora nazaran, tüketici fiyatları aralık ayında yüzde 0,89 yükseldi, yıllık enflasyon 0,18 puan düşüşle yılı yüzde 30,89 düzeyinde tamamladı. Yıllık enflasyon besin kümesinde yükselirken, öteki kümeler genelinde geriledi.
Bir evvelki ay düşen besin fiyatlarındaki yükselişi kırmızı et ve zerzevat öncülüğünde işlenmemiş besin fiyatları sürükledi. Kırmızı et fiyatlarındaki artışın tesiri işlenmiş et eserlerinde de hissedildi.
Enerji fiyatları aralık ayında yatay seyretti. Hizmet kümesinde kira aylık enflasyonundaki zayıflama devam ederken, haberleşme hizmetleri fiyatlarında hızlanma görüldü. Hakikaten, hizmet enflasyonu mevsimsel tesirlerden arındırıldığında bir evvelki aya kıyasla yatay seyretti.
Temel mal kümesinde, giysi ve ayakkabı fiyatları mevsimsel tesirler ile gerilerken, güçlü tüketim mallarında aylık fiyat artışı yavaşladı. Öteki temel mal enflasyonundaki yükselişte ise büyük ölçüde ilaç fiyat gelişmelerinin tesiri hissedildi.
Temel mal fiyatları mevsimsel tesirlerden arındırıldığında, sonlu bir oranda yavaşladı. Aralık ayında üretici fiyatları aylık enflasyonu yüzde 0,75 ile yavaşlamaya devam ederken, yıllık enflasyonu yüzde 27,67 olarak gerçekleşti.
– Temel mallar, güç ve hizmet kümelerinin katkıları azaldı
Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, temel mallar, güç ve hizmet kümelerinin katkıları bir evvelki aya kıyasla sırasıyla 0,25, 0,12 ve 0,08 puan azalırken, besin ve alkolsüz içecekler ile alkol tütün ve altın kümelerinin katkıları sırasıyla 0,24 ve 0,03 puan arttı.
Mevsimsellikten arındırılmış datalarla, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir evvelki aya kıyasla yükseldi. Aylık artışlar B ve C göstergelerinde ise bir evvelki aya kıyasla yatay seyretti. Fiyat artışları B endeksini oluşturan kümelerde bariz bir değişiklik göstermedi.
Diğer taraftan, TCMB bünyesinde takip edilen dağılım bazlı göstergeler aralık ayında enflasyonun ana eğiliminde gerilemeye işaret etti ve göstergeler üç aylık ortalamalar bazında da yavaşlama gösterdi.
Hizmet fiyatları aralık ayında yüzde 0,89 artarken, küme yıllık enflasyonu ise 0,22 puan azalarak yılı yüzde 43,99 düzeyinde tamamladı. Mevsimsellikten arındırılmış datalar, hizmet enflasyonunda aylık bazda son devirde gözlenen yatay seyrin devam ettiğine işaret etti.
Aylık bazda kira enflasyonu kontrat yenileme oranındaki mevsimsel düşüşün yanı sıra kontratlardaki artış oranının yavaşlamasıyla yüzde 1,65 ile güç kaybetmeye devam ederken, küme yıllık enflasyonu yüzde 61,61’e geriledi.
Lokanta-otel alt kümesinde fiyatlar yemek hizmetlerindeki yükseliş kaynaklı yüzde 1,51 artarken, konaklama fiyatlarındaki düşüş ise bu artışı sınırladı.
Haberleşme alt kümesinde aylık fiyat artışı telefonla yapılan görüşme ve internet fiyatlarındaki yükselişlerin tesiriyle yüzde 3,63 olarak gerçekleşti ve son dört aya kıyasla kıymetli bir hızlanma gösterdi.
Diğer taraftan, ulaştırma hizmetleri fiyatları hava yolu (yüzde -32,95) ve şehirlerarası yolcu nakliyatı (yüzde -4,32) kaynaklı mevsimsel tesirlerle yüzde 2,66 geriledi. Bu devirde, öteki hizmetler kümesinde fiyat artışı yüzde 0,36 oranı ile ölçülü seyretti.
– Temel mal kümesi fiyatları düştü
Temel mal kümesi yıllık enflasyonu aralık ayında 0,91 puan düşüşle yüzde 17,71 düzeyine geriledi. Yıllık enflasyon sağlam mal (altın hariç) ile giysi ve ayakkabı kümelerinde gerilerken, başka temel mallar kümesinde bir ölçü yükseldi.
Dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışı yüzde 0,72 ile evvelki aya kıyasla yavaşladı. Bu devirde, araba fiyatları yatay seyrederken, mobilya ve beyaz eşya fiyatları yüzde 1,56 yükseldi.
Giyim ve ayakkabı fiyatları mevsimsel tesirlerle yüzde 3,05 düştü. Öbür temel mallar alt kümesinde aylık enflasyon oranı yüzde 2,07 ile son dört aya kıyasla güçlendi. Bu gelişmede, ilaç fiyatlarındaki artışın tesiri hissedildi. Kelam konusu artışın ay ortasında gerçekleşmesi nedeniyle ocak ayına sarkan tesirinin olacağı not edildi.
Enerji fiyatları aralık ayında yüzde 0,08 azaldı, küme yıllık enflasyonu 0,99 puan düşerek yüzde 35,06 oldu. Bu devirde ham petrol fiyat gelişmelerini takiben akaryakıt kümesi fiyatları (yüzde -2,51) gerilerken, tüp gaz (yüzde 4,07) ve katı yakıt (yüzde 1,56) fiyatlarında artışlar gözlendi ve başka kalemlerdeki fiyat yükselişleri ise ölçülü seyretti.
– Besin ve alkolsüz içecekler kümesi fiyatları arttı
Gıda ve alkolsüz içecekler kümesi fiyatları aralık ayında yüzde 1,99 artarken, küme yıllık enflasyonu 0,87 puan yükselişle yılı yüzde 28,31 düzeyinde tamamladı. Yıllık enflasyon işlenmemiş besin kümesinde 2,11 puan artarak yüzde 21,53 gerçekleşirken, işlenmiş besin kümesinde 0,32 puan gerileyerek yüzde 34,29 oldu.
İşlenmemiş besin kümesi fiyatlarında aralık ayındaki artışta (yüzde 2,64), kırmızı et (yüzde 7,86) ve zerzevat (yüzde 5,89) fiyatlarındaki yükseliş rol oynadı. Kırmızı et fiyatlarındaki artışın tesiri işlenmiş et eserlerinde (yüzde 5,54) de hissedildi ve işlenmiş besin kümesi fiyatları bu periyotta yüzde 1,47 arttı. Kelam konusu gelişmede şekerleme, çikolata-kakao ile alkolsüz içecekler öne çıkan öteki kalemler oldu.
– Yurt içi üretici fiyatları arttı
Yurt içi üretici fiyatları aralık ayında yüzde 0,75 artarken, yıllık enflasyon düşük bazın tesiriyle 0,44 puan yükselerek yüzde 27,67 oldu. Bu devirde güç fiyatları (yüzde -3,63) gerilerken, sermaye (yüzde 1,98) ve orta malları (yüzde 1,61) görece yüksek fiyat artışları ile öne çıktı.
Sektörel bazda incelendiğinde, temel eczacılık eserleri, metal cevherleri, öbür mamul eşyalar, bilgisayar ile elektronik ve optik eserler fiyat artışlarıyla dikkati çekti.