Türkiye’de et fiyatları uzun müddettir tartışma konusu olmaya devam ediyor. Dünyaya nazaran et fiyatlarının pahalılığı tartışması sürerken, kıymetli olan alım gücü olunca Türkiye’deki besin sepeti de bahse dahil oluyor.
Ülkelerin alım gücü ve fiyatlarına yönelik bilgilerin yer aldığı Numbeo’dan derlenen fiyatlarla Türkiye’nin alışveriş sepeti ve et fiyatlarında alım gücü karşılaştırmasında tablo net oldu.
Temel beslenme ihtiyaçlarına nazaran belirlenen alışveriş listesi şu eserlerden oluşuyor:
- -Süt (Normal, 1 litre)
- -Taze Beyaz Ekmek (500 gram)
- -Beyaz Pirinç (1 kg)
- -Yumurta (12 adet, büyük boy)
- -Yerel Peynir (1 kg)
- -Tavuk Fileto (1 kg)
- -Dana But yahut Muadili Kırmızı Et (1 kg)
- -Elma (1 kg)
- -Muz (1 kg)
- -Portakal (1 kg)
- -Domates (1 kg)
- -Patates (1 kg)
- -Soğan (1 kg)
- -Marul (1 adet)
Bu eserlerin ülkelerdeki fiyatlarının dolar karşılığından tablo şu biçimde oluyor:
Alışveriş listesinin toplamına bakıldığında en kıymetli ülke ABD oluyor. Onu İtalya, Almanya ve Yunanistan takip ediyor. Lakin pahalılıkla alım gücü alakası birebir halde ilerlemiyor.
Asgari fiyatın alım gücü
Ülkelerin minimum fiyat seviyelerine bakıldığındaysa pahalılık algısı, alım gücüyle değişiyor. Bu alışveriş sepetinin ülkelerde uygulanan minimum fiyatla kaç defa alınabildiğine bakıldığında da durum bu halde görünüyor:
Et fiyatları ayrışıyor
Tabloda et fiyatlarının birçok ülkede en değerli eser olduğu dikkat çekerken, peynir de onu izliyor. Yalnızca et fiyatlarına bakıldığında tablo farklılaşıyor.
Asgari ücretlilerin et eserlerine erişiminde alım gücü de tabloya şu biçimde yansıyor:
TÜİK’e nazaran et fiyatları nasıl değişti?
TÜİK’in enflasyon datalarının ayrıntısında yer alan “harcama kümelerine göre” endeks sonuçlarına bakıldığında son 1 yılda enflasyon yüzde 30,89 olurken, besin ana kümesinde yüzde 28,31 görünüyor. Et, alt kalemine bakıldığında bu oran yüzde 30,15 olarak gerçekleşiyor.
TÜİK’in Nisan 2022’de son olarak açıkladığı fiyat dataları üzerinden endeksler oranlandığında, günümüzde dana eti kilosunun 508,6 TL olarak hesaplanıyor. (Nisan 2022’de 111,53 TL olan dana etinde 2025 Aralık bilgilerine nazaran artış yüzde 356 oranında oluyor.)